Amazon Türkiye'da ürün açıklamanız kopyalandıysa, yapmanız gereken ilk şey belgelemektir. Telif hakkı ihlali veya içerik kopyalama nedeniyle kaldırma talebi (takedown) göndermeden önce, ihlali kanıtlayan ekran görüntüsünü, orijinal yayın tarihini ve hak sahipliğinizi gösteren belgeleri bir araya getirmeniz gerekir. Bu sayfa, Amazon Türkiye özelinde adım adım izlemeniz gereken prosedürü, hazırlamanız gereken kanıtları ve süreci yavaşlatan yaygın hataları anlatmaktadır.
Ürün açıklamanız başka bir satıcı tarafından birebir ya da küçük değişikliklerle kopyalandığında iki farklı yol açılır: Amazon'un kendi iç şikayet mekanizması üzerinden içerik kaldırma talebi ve – hak sahipliği tescilliyse – Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde hukuki yollar. Bu iki yol birbirini dışlamaz; ancak hangisini öncelikli kullanacağınız, markanızın tescil durumuna ve kopyalamanın niteliğine göre değişir.
Bir rakip sizin özgün metninizi kopyaladığında, arama sıralamalarında oluşturduğunuz birikimi de devralıyor. Amazon'un algoritması aynı veya çok benzer içerikleri taradığında, orijinal ilanın hangisi olduğunu her zaman doğru tespit edemez. Bunu fark ettiğinizde ne kadar beklerseniz, zarar o kadar derinleşir.
Mevzuat açısından da zamanlama önemlidir. Elektronik ticaret mevzuatı kapsamında bir pazaryeri, hak sahibinin şikayeti üzerine içeriği en geç 48 saat içinde yayımdan kaldırmakla yükümlüdür. Bu süre şikayetin platforma ulaştığı andan başlar – yani şikayeti hazırlamak sizin sorumluluğunuzdadır. Eksik ya da hatalı başvuru işleme alınmaz; süre yeniden başlamaz.
Amazon Türkiye'da Amazon Türkiye'da sahte ürün tespit, şikayet ve marka koruma süreçlerine ilişkin genel çerçeveyi ayrı bir rehberde ele aldık. Bu sayfa yalnızca içerik kopyalama senaryosuna odaklanmaktadır.
Amazon'a şikayet göndermeden önce hangi hukuki zemine bastığınızı netleştirmeniz gerekir. Bu, hem seçeceğiniz formu hem de sunacağınız kanıtları doğrudan etkiler.
İki temel seçenek vardır. Birincisi telif hakkı: ürün açıklaması yeterince özgün ve yaratıcıysa, Türkiye'de tescile gerek kalmaksızın otomatik olarak telif koruması altındadır. İkincisi marka hakkı: kopya içerik, tescilli markanızı veya tescilli bir görsel unsuru haksız biçimde kullanıyorsa Sınai Mülkiyet Kanunu devreye girer. Tescilsiz marka için ceza koruması işlemez; yalnızca haksız rekabet hükümleri uygulanır. Bu nedenle markanızın TÜRKPATENT'te tescil durumunu şikayet öncesinde doğrulayın.
Peki ya içerik kopyalandı ama marka unsuru yok? Bu durumda yalnızca telif hakkına dayanabilirsiniz. Metin yeterince kısa ve olağansa – örneğin "Yüksek kaliteli pamuk, makine yıkama uyumlu" gibi jenerik bir cümleyse – telif koruması doğmayabilir. Bu değerlendirmeyi bir avukata yaptırmanız önerilir; biz burada yalnızca süreç akışını anlatıyoruz.
Kanıt eksikliği, Amazon şikayetlerinin reddedilmesinin en yaygın nedenidir. Aşağıdaki listeyi şikayet göndermeden tamamlayın.
Ekran görüntüsü alırken tarayıcının adres çubuğunu ve sayfanın altındaki zaman damgasını mutlaka karede tutun. Kırpılmış ya da URL'siz görseller kanıt olarak kabul edilmeyebilir.
Aşağıdaki adımlar Amazon'un mevcut satıcı paneli akışını temel alır. Platform arayüzleri değişebilir; adım başlıklarını kılavuz olarak kullanın, ekran metinlerini panelden teyit edin.
Satıcı panelinden ihlal raporu çıkarmanın teknik ayrıntıları için Amazon Türkiye satıcı panelinden ihlal raporu nasıl çıkarılır adlı rehbere bakabilirsiniz.
Amazon şikayetinizi aldıktan sonra satıcıya bildirim gönderir. Elektronik ticaret mevzuatı, pazaryerlerine içeriği en geç 48 saat içinde kaldırma yükümlülüğü getirmektedir. Ancak Amazon'un iç süreci her zaman bu çerçevede işlemeyebilir; ABD merkezli bir şirket olarak kendi politikalarını da uygular.
Satıcı itiraz ederse durum değişir. İtiraz haklı bulunursa içerik yeniden yayına alınabilir. Bu noktada daha güçlü kanıt sunmanız ya da hukuki yola geçmeniz gerekebilir. Ret veya itiraz durumunda Amazon Türkiye'da sahte satıcı nasıl raporlanır rehberinde ek adımları bulabilirsiniz.
Şikayetin reddedilmesi veya sonuçsuz kalması halinde üç seçenek açılır: ek kanıtla yeniden başvuru, Ticaret Bakanlığı'na şikayet ya da tescilli bir hakkınız varsa hukuki yollar. Bu aşamada alanında uzman bir avukata danışmak önemlidir.
Şikayet sürecini yavaşlatan ya da tamamen sekteye uğratan birkaç hata, tekrar tekrar karşımıza çıkmaktadır.
En yaygını, kanıt olmadan şikayet göndermektir. "Açıklama kopyalandı" ifadesi yeterli değildir. Amazon, hangi bölümün kopyalandığını, orijinalin nerede ve ne zaman yayımlandığını sormaktadır. Bu soruların cevabını belgesiyle birlikte hazırlamamak, başvuruyu otomatik olarak zayıflatır.
İkinci hata, yanlış ihlal kategorisi seçmektir. Telif hakkı ihlalini marka ihlali olarak bildirmek – ya da tersi – formu geçersiz kılabilir. Metni kopyalandıysa telif, marka adınız izinsiz kullanıldıysa marka kategorisini seçin.
Üçüncü hata, aynı sorun için tekrar eden şikayetler göndermektir. Elektronik ticaret mevzuatı, aynı ürün için tekrar eden şikayetlerin yeni belge sunulmadıkça incelemeye alınmayacağını açıkça ortaya koymaktadır. Ret aldıysanız aynı başvuruyu yinelemek yerine ek kanıt üretmeye yönelin.
Rakip ve sahte satıcı izlemede süreçleri otomatikleştirmek istiyorsanız rakip ve sahte satıcı izleme çözümümüzü inceleyebilirsiniz.
SahteAvcı bir Chrome eklentisidir. Amazon Türkiye'daki ilanları tararken şüpheli içerik benzerliklerini, fiyat anomalilerini ve satıcı risk sinyallerini tespit eder. Temel analiz tarayıcıda yerel olarak çalışır; isteğe bağlı gelişmiş modeller için kendi API anahtarınızı (BYOK) bağlarsanız, görsel veriler seçtiğiniz sağlayıcıya gider.
Eklenti, kendi ilanınıza benzeyen metinlerin pazaryerinde yayımlandığını fark ettiğinizde sizi uyarabilir. Oluşturulan risk skoru bir olasılık göstergesidir – sahteliğin kanıtı değildir. Kanıt paketini siz derlemeniz gerekir; SahteAvcı bu süreci izlemek ve erkenden fark etmek için kullanılır.
SahteAvcı'yı ücretsiz planla 2 dakikada kurun ve Amazon Türkiye ilanlarınızı izlemeye başlayın. Kurulum için eklenti indirme sayfasını ziyaret edin – kredi kartı gerekmez.
Süre dosyanın eksiksizliğine ve Amazon'un iç değerlendirme sürecine göre değişir. Elektronik ticaret mevzuatı, pazaryerlerine geçerli bir şikayet sonrasında içeriği en geç 48 saat içinde kaldırma yükümlülüğü getirmektedir. Ancak Amazon, ABD merkezli kendi politikalarını da uyguladığından pratikteki süre farklılık gösterebilir. Eksik başvurularda süre yeniden başlar.
Şikayetinize şunları eklemeniz beklenir: ihlal eden ilanın ekran görüntüsü (URL ve tarih görünür), kendi orijinal ilanınızın ekran görüntüsü, orijinal yayın tarihini kanıtlayan belge, tescilli hakkınız varsa TÜRKPATENT belgesi ve hak sahibi olduğunuzu gösteren kimlik ya da ticari kayıt belgesi. Gerçeğe aykırı beyandan doğacak zararlardan sorumlu olduğunuzu kabul eden beyan da zorunludur.
Ret durumunda ek kanıtla yeniden başvurabilirsiniz; ancak aynı belgeyle tekrar başvuru işleme alınmaz. Yeni ve güçlendirilmiş kanıt yoksa Ticaret Bakanlığı'na şikayet ya da tescilli hakkınız mevcutsa hukuki yol seçeneklerini değerlendirin. Bu aşamada bir avukata danışmak önemlidir; SahteAvcı iş birliği yaptığı bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapabilir.