Cumhuriyet savcılığına sahte ürün savcılık şikayeti maliyeti yalnızca harçla sınırlı değildir: avukatlık giderleri, delil tespiti masrafları ve sürecin uzamasından kaynaklanan fırsat maliyetleri tabloya eklenince karar vermek zorlaşır. Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde marka hakkı ihlali için cezai yola başvurmak mümkündür; ancak bu yolun ne zaman mantıklı olduğu, hangi belgelerin zorunlu tutulduğu ve hangi alternatiflerin daha hızlı sonuç verdiği iyi bilinmelidir.
Bu sayfa şu soruları yanıtlar: savcılık başvurusunun gerçek maliyet kalemleri nelerdir, süreci etkileyen faktörler nelerdir ve e-ticaret ortamında hangi alternatifler öne çıkar.
Marka sahiplerinin ilk sorusu çoğunlukla aynıdır: hemen avukat tutup savcılığa gitmeli miyim? Cevap, ihlalin niteliğine bağlıdır.
Sınai Mülkiyet Kanunu, marka hakkına tecavüzü hem bir hukuki hem de bir cezai ihlal olarak tanımlar. Cezai korumadan yararlanabilmek için markanın TÜRKPATENT nezdinde tescilli olması zorunludur. Tescilsiz bir marka için ceza koruması devreye girmez; bu durumda Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri uygulanabilir. Bu ayrım, sahip olunan hakların gerçek kapsamını belirler.
Cezai başvurunun tercih edildiği durumlar genellikle şunlardır: ticari ölçekte üretim veya dağıtım faaliyeti, aynı ihlalcinin tekrar eden satışları ve hukuki ihtara rağmen süren ilan faaliyeti. Tek bir düşük tutarlı satış için savcılık yoluna gitmek ise çoğunlukla, hem maliyetler hem beklenti yönetimi açısından, ölçeksiz kalır.
Öte yandan cezai şikayetin bir kaldıraç değeri de vardır. Savcılığa yapılan başvuru, aynı ihlalci için hem ceza hem tazminat davası yolunu açık tutar. Ürünün "replika" veya "imitasyon" olduğunun belirtilmesi, satıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Bir marka hakkı ihlali sürecinde maliyet tek kalemde görünmez; birden fazla aşamada birikir. Bu kalemleri baştan görmek, bütçeyi ve beklentileri birlikte yönetmenizi sağlar.
| Maliyet kalemi | Açıklama | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Delil tespiti masrafı | Notere veya bilirkişiye yaptırılan tespitler; dosyaya göre değişir | Şikayetten önce bu adımı atlama; mahkemede kabul edilebilir delil gerekir |
| Avukatlık ücreti | Şikayet dilekçesi hazırlama, takip; piyasa koşullarına göre belirlenir | Yazılı sözleşme yap; ücret ve kapsam baştan netleştirilmeli |
| Resmî tebliğ ve noter giderleri | İhtar, KEP veya noter kanalıyla yapılan bildirimler | Elektronik ticaret mevzuatı noter veya KEP kanalını şart koşuyor; bu masrafı hesaba kat |
| Bilirkişi ücreti (kovuşturma aşaması) | Savcılık veya mahkeme bilirkişi atayabilir; yargılama giderlerine dahildir | Dava süresince ek masraf doğabilir; avukatından öngörü al |
| Fırsat maliyeti | Süreç boyunca yönetici/hukuk ekibinin harcadığı zaman | Gizli ama gerçek maliyet; alternatifleri değerlendirirken hesaba katılmalı |
Belirtmek gerekir ki Türkiye'de marka tecavüzü davalarının ortalama süresine ilişkin reyestrimizde doğrulanmış bir veri bulunmuyor. Reyestrimizde doğrulanmış rakamlara göre TÜRKPATENT'in 2026 tarifesinde tek sınıflı marka başvuru resmî ücreti 9.830 TL'dir (vekillik bedeli hariç); ancak savcılık sürecindeki hukuki masraflar bundan ayrı olup dosyaya ve avukata göre değişir.
Savcılık şikayetinin sonuçlanma biçimi birçok değişkene bağlıdır. Bu değişkenleri önceden bilmek, gerçekçi beklenti oluşturmanızı sağlar.
Markanın tescil durumu belirleyicidir. Tescilsiz markalar cezai korumadan yararlanamaz. TÜRKPATENT'e yapılmış geçerli bir tescil, şikayetin temel koşuludur.
Delillerin niteliği de kritik öneme sahiptir. Satın alma kanıtı, ilanın ekran görüntüsü, karşılaştırmalı ürün analizi ve tespit tutanağı bir arada sunulduğunda dosya çok daha güçlü hale gelir. Yalnızca sözlü beyana veya ekran görüntüsüne dayanan şikayetler zayıf kalır.
İhlalin ticari ölçeği de belirleyicidir. Küçük ölçekli bireysel satış ile organize ticari faaliyet arasında değerlendirme biçimi farklılaşır. Tekrarlayan satış davranışı veya toplu stok bulgusu şikayeti güçlendirir.
Bunların yanı sıra ihlalcinin ulaşılabilirliği önemlidir. Pazaryerinde kayıtlı, kimliği doğrulanmış bir satıcıya karşı açılan şikayet, kimliği belirsiz bir hesaba kıyasla daha izlenebilir bir süreç yürütülmesine olanak tanır. Sahte ürün üreticisine karşı takip sürecinde ihlalcinin kimliğini ve ticari faaliyetini belgelemek ön adım olarak kritiktir.
Savcılığa sunulacak belgelerin eksiksiz hazırlanması hem sürecin hızını hem de dosyanın kalitesini doğrudan etkiler. Eksik bir başvuru geri iade edilir; bu da zaman ve maliyet kaybı anlamına gelir.
Elektronik ticaret mevzuatı çerçevesinde pazaryerlerine yapılan şikayetlerde de benzer bir belge seti gerekir: hak sahipliğini ispat, ihlal gerekçesi ve gerçeğe aykırı beyandan doğacak zararlardan sorumluluk beyanı. Eksik şikayet işleme alınmaz.
Delil paketi oluştururken dikkat edilmesi gereken nokta şudur: ekran görüntüleri tek başına yeterli değildir. İlanın var olduğunu ve o tarihte aktif olduğunu kanıtlamak için tarihli, bağlantılı ve tutarlı bir belge zinciri gerekir. Amazon Türkiye'de ürün görsellerinden takliti ayırt etme adımlarını incelerseniz, görsel karşılaştırmanın delil paketini nasıl güçlendirdiğini somut olarak görebilirsiniz.
Marka sahipleri zaman zaman cezai yolu tek seçenek olarak görür. Oysa sahte ürün sorununa karşı birbirini tamamlayan birden fazla yol mevcuttur ve çoğu durumda bu yollar daha hızlı sonuç verir.
Pazaryeri kaldırma talebi (takedown): Elektronik ticaret mevzuatına göre bir pazaryeri, hak sahibinin geçerli şikayeti üzerine ilgili ürünü en geç 48 saat içinde yayımdan kaldırmakla yükümlüdür. Şikayet platform dahili iletişim sistemi, noter veya KEP üzerinden yapılmalıdır; e-posta bu mevzuat kapsamında yeterli sayılmaz. Belge seti eksiksizse bu yol çoğunlukla en hızlı çözümü sağlar.
Gümrükte sınır önlemi: Taklit ürün ithalat yoluyla Türkiye'ye girmeye çalışıyorsa, Gümrük Kanunu çerçevesinde sınırda alıkoyma talep edilebilir. Gümrük idaresi şüpheli eşyayı 3 iş günü resen alıkoyabilir. Hak sahibi bu süre içinde başvurusunu yapmalı; alıkoyma bildiriminden itibaren ise 10 iş günü içinde dava açıp ihtiyati tedbir almalıdır.
Hukuki ihtarname: Avukat aracılığıyla gönderilen noter ihtarı, savcılık sürecini başlatmadan önce ihlalciye resmi uyarı işlevi görür. Kimi durumlarda satıcı ilanı gönüllü olarak kaldırır; bu da daha uzun bir hukuki sürecin maliyetinden kaçınılmasını sağlar.
Arabuluculuk: Ticari nitelikli tazminat uyuşmazlıklarında arabuluculuk gündeme gelebilir. Fiil aynı zamanda suç teşkil ediyorsa arabuluculuk yalnızca tazminat boyutunda uygulanabilir; cezai kısım bunun dışında kalır.
Bu seçenekler birbirini dışlamaz. Hızlı kaldırma için takedown, tazminat için hukuk davası, sistematik ihlaller için ise cezai şikayet aynı anda yürütülebilir. Yeni kurulan markalar için marka koruma sürecinde hangi yolun ne zaman tercih edilmesi gerektiğine dair yapılandırılmış bir yaklaşım sunulmaktadır.
Savcılığa şikayet için teknik olarak avukat zorunluluğu bulunmaz; şikayeti bizzat yapmak mümkündür. Ancak bu teorik bir seçenektir.
Uygulamada delil paketinin hazırlanması, tescil belgesinin doğru biçimde sunulması ve şikayet dilekçesinin hukuki çerçeveyle uyumlu yazılması uzmanlık gerektirir. Eksik veya hatalı başvurular süreci uzatır, bazen de geri döndürülemez biçimde zayıflatır. Ticari ölçekte bir ihlal söz konusuysa, baştan avukat desteği almak genellikle uzun vadede daha az maliyetlidir.
Şikayet dilekçesi hazırlamanın ötesinde, bilirkişi sürecinin yönetimi, karşı tarafın itirazlarına yanıt verilmesi ve olası tazminat davasının koordinasyonu da ayrı uzmanlık alanlarıdır. Bu nedenle "avukat gerekir mi?" sorusunun cevabı çoğu durumda evettir; sorun yalnızca ne zaman devreye girileceğidir.
Hangi hukuk bürosuyla çalışılacağı konusunda yönlendirme istiyorsanız, SahteAvcı durumunuzu iş birliği yaptığı bağımsız hukuk bürolarına aktarabilir. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; bu bir yönlendirme (referral) sürecidir. Telif hakkı ve marka hakkı arasındaki farkları anlamak için telif hakkı kavramına ilişkin sözlük sayfamıza da bakabilirsiniz.
SahteAvcı, Trendyol, Hepsiburada, n11, Amazon Türkiye, Dolap ve Çiçeksepeti'ndeki ilanları tarayarak risk sinyali üretir. Bu sinyal, sahtecilik kanıtı değildir; bir ihlal şüphesinin varlığını işaret eder ve hangi ilanların daha yakından incelenmesi gerektiğini gösterir.
Eklentinin asıl katkısı şudur: delil paketinin oluşturulmasında başlangıç noktası sağlar. İlk risk sinyali belirlendikten sonra, bu sinyalin hukuki süreçte kullanılabilir delile dönüştürülmesi bir uzman adımıdır. Temel analiz tarayıcınızda yerel olarak çalışır; isteğe bağlı gelişmiş modeller için kendi API anahtarınızı (BYOK) bağlarsanız, görsel veriler seçtiğiniz sağlayıcıya gönderilir.
Eklenti ayrıca belgeleme sürecini sistematik hale getirir: ilanın ne zaman görüldüğünü, hangi sinyallerin tetiklendiğini ve hangi ürünlerin benzer risk profili taşıdığını takip etmenizi kolaylaştırır. Bu kayıtlar, ilerleyen aşamada avukatınıza veya savcılığa sunacağınız dosyayı oluştururken zemin sağlar.
Hukuki yola geçmeden önce ilan düzeyinde risk taraması yapmanız, delil paketini çok daha güçlü biçimde hazırlamanızı sağlar. Durumunuzu anlatın, SahteAvcı'nın iş birliği yaptığı bağımsız hukuk bürolarından size uygun olanına yönlendirelim: hukuki destek sayfasını ziyaret edin.
Hukuki zorunluluk yoktur; şikayet bizzat yapılabilir. Ancak delil paketinin hazırlanması, dilekçenin doğru biçimde kaleme alınması ve olası karşı itirazların yönetimi uzmanlık gerektirir. Ticari ölçekte bir ihlal söz konusuysa avukat desteği baştan alınması genellikle daha az maliyetli bir yoldur. Bireysel küçük ölçekli durumlarda ise önce pazaryeri takedown gibi daha hızlı seçenekler değerlendirilebilir.
Kesin bir süre vermek mümkün değildir; reyestrimizde doğrulanmış bir veri bulunmamaktadır. Süreç dosyanın niteliğine, delillerin eksiksizliğine, ihlalcinin tespit edilebilirliğine ve yargı yüküne göre farklılaşır. Alternatif olarak pazaryeri takedown başvurusu, mevzuat gereği en geç 48 saat içinde sonuç verebilecek bir kaldırma yükümlülüğü doğurur.
Temel belgeler şunlardır: TÜRKPATENT tescil belgesi, ihlali gösteren ekran görüntüleri (tarih ve URL dahil), varsa satın alma kanıtı, noter veya bilirkişi tespit tutanağı, kimlik belgesi ve vekâletname. Elektronik ticaret mevzuatı kapsamında yapılan pazaryeri şikayetlerinde ek olarak gerçeğe aykırı beyandan doğacak zararlardan sorumluluk beyanı da istenmektedir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; talep hâlinde iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapar. Somut olayınız için mutlaka bir avukata danışın.