Alan adı marka ihlali, bir üçüncü tarafın tescilli bir markayı ya da onunla karıştırılabilecek bir ifadeyi alan adı olarak tescil ettirip kullanmasıdır. Bu eylem; hem Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka tecavüzü, hem de Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde haksız rekabet oluşturabilir. UDRP (Uniform Domain-Name Dispute-Resolution Policy), ICANN onaylı tahkim merkezleri aracılığıyla yürütülen ve mahkeme yoluna alternatif oluşturan uluslararası bir uyuşmazlık çözüm mekanizmasıdır. Bu sayfada sürecin nasıl işlediğini, hangi belgelerin gerektiğini, riskleri ve SahteAvcı'nın bu süreçteki rolünü bulacaksınız.
Marka adınızın başkası tarafından alan adı olarak tescil edildiğini keşfetmek ciddi bir risk sinyalidir. Hareketsiz kalmak ise marka değerinin, müşteri güveninin ve dijital itibarın zamanla aşınması anlamına gelir. Hukuki mekanizmalar bu riski sınırlayabilir; ancak zamanında ve doğru biçimde kullanılmaları gerekir.
Aşağıda bu hizmetin ne zaman gerekli olduğundan başlayarak süreç adımlarını, gereken belgeleri, tipik riskleri ve SahteAvcı'nın sürece katkısını bulacaksınız.
Her alan adı uyuşmazlığı hukuki bir ihlal değildir. Uyuşmazlığın UDRP veya yerli mahkeme yoluyla çözülebilmesi için belirli koşulların bir arada bulunması gerekir.
UDRP çerçevesinde üç kümülatif koşul aranır. Bunlardan ilki, şikâyetçinin bir markaya – ister tescilli ister köklü (common law) – sahip olmasıdır. İkincisi, alan adının bu markayla aynı ya da karıştırılabilecek ölçüde benzer olmasıdır. Üçüncüsü, alan adı sahibinin o ad üzerinde meşru bir hak veya menfaatinin bulunmaması ve alanı kötü niyetle tescil ettirip kullanmasıdır. Bu üç koşuldan birinin bile eksik olması, talebin reddine yol açar.
Türk hukuku açısından ise marka tescili zorunludur. Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca tescilsiz bir marka, ceza hukuku korumasından yararlanamaz; ancak Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri kapsamında hukuki yollara başvurulabilir. Yalnızca alan adı kullanımı, tek başına tecavüz suçu oluşturmayabilir; bu nedenle hukuki strateji her olayın koşullarına göre değerlendirilmelidir.
Peki hangi eylemler tipik olarak ihlalin göstergesidir? Uygulamada en sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
Bu son senaryo – sahte ürün satışı amacıyla marka içeren alan adının kullanımı – e-ticaret ekosisteminde giderek daha sık görülen bir ihlal biçimidir. Çiçeksepeti gibi platformlarda kampanya dönemlerinde taklit artışının nasıl yönetileceğine dair rehberimiz, bu riski pazaryeri boyutuyla ele almaktadır.
UDRP, ICANN tarafından 1999 yılında oluşturulan ve tüm genel üst düzey alan adlarını (.com, .net, .org vb.) kapsayan bir idari uyuşmazlık çözüm mekanizmasıdır. Türkiye kökenli markaların yabancı alan adlarına yönelik talepleri bu yolla yürütülebilir.
Süreç kabaca beş aşamadan oluşur:
UDRP'nin önemli bir sınırı vardır: bu mekanizma yalnızca alan adının devri veya iptaliyle sonuçlanır. Tazminat kararı vermez. Tazminat talebi için ulusal mahkeme yolu ayrıca açılmalıdır.
.tr uzantılı alan adları (örneğin .com.tr) UDRP kapsamı dışındadır. Bu alan adları için Türkiye'de Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) politikaları ve Türk Hukuku çerçevesinde idari ya da yargısal yollara başvurulur. Marka tecavüzüne karşı hukuki yol haritası sayfamız, hangi durumda hangi mekanizmanın devreye gireceğini adım adım açıklamaktadır.
Dosyanın kabul edilmesi ve başarıyla sonuçlanması büyük ölçüde belge kalitesine bağlıdır. Eksik ya da yetersiz hazırlanmış bir dosya, haklı bir talebi bile riske atabilir.
Temel belgeler şu kategorilerde toplanır:
Dijital delillerin zaman damgalı ve bütünlük korumalı biçimde saklanması kritik önem taşır. Bir ekran görüntüsü, mahkeme ya da tahkim sürecinde delil olarak kabul görmesi için belirli teknik standartları karşılamalıdır. SahteAvcı bu noktada devreye girer: eklenti, tarama sırasında topladığı sinyalleri yapılandırılmış bir formatta kaydeder ve bu veriler delil paketinin ham girdisi olarak kullanılabilir.
Alan adı ihlallerinde zaman, çoğunlukla ihlali gerçekleştiren tarafın lehinedir. Her geçen gün üç riski büyütür.
Birincisi, marka değer erozyonu: Tüketiciler sahte siteyi orijinal zannettiğinde hem güven kaybı hem de itibar hasarı oluşur. Bu hasar ölçülebilir; ancak geri kazanılması uzun sürer.
İkincisi, öncelik iddiasının zayıflaması: Alan adı sahibi zamanla kullanım sicili oluşturabilir. "Köklü kullanım" iddiasına karşı çıkmak, zaman geçtikçe zorlaşır.
Üçüncüsü, delil kaybı: Web siteleri kapanır, içerikler değişir, WHOIS kayıtları güncellenir. Bugün görünen bir ihlal, altı ay sonra iz bırakmamış olabilir. Delillerin anlık olarak yakalanması bu yüzden ertelenemeyen bir adımdır.
Bunların yanı sıra mevzuatın getirdiği sürelerle de çalışmak gerekir. Gümrük el koyma prosedürlerinde olduğu gibi, bazı mekanizmaların işletilebilmesi için bildirimden itibaren belirli ve kısa sürelerde hareket edilmesi zorunludur. İstanbul'da gümrük el koyma başvurusu için hukuki destek sayfamız, bu süre baskısının somut bir örneğini ortaya koymaktadır.
Hareketsiz kalmak aynı zamanda örtülü bir onay riski taşır. Hukuk sistemleri, uzun süre sessiz kalan hak sahiplerinin taleplerini "hakkın kötüye kullanımı" ya da "uyku hali" (laches) gerekçesiyle sınırlandırabilir. Bu koşulların sizin davanıza uygulanıp uygulanmayacağını değerlendirmek bir avukatın işidir; ancak riskin farkında olmak erken harekete geçmeyi kolaylaştırır.
SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez. Platformun bu süreçteki rolü iki somut işlevde toplanır: delil paketi oluşturma ve uygun hukuk bürosuna yönlendirme.
Delil paketi boyutunda eklenti, Trendyol, Hepsiburada, n11, Amazon Türkiye, Dolap ve Çiçeksepeti gibi pazaryerlerindeki ilanları tarıyor; fiyat anomalileri, görsel benzerlik skorları ve satıcı profili sinyalleri gibi yapılandırılmış veri çıktıları üretiyor. Bu çıktılar, hukuk bürosunun hazırlayacağı şikâyet dosyasına ham girdi sağlayabilir. Önemli bir not: SahteAvcı bir risk skoru üretir; bu skor, sahteliğin kanıtı değil, araştırılması gereken bir sinyaldir.
Temel analiz tarayıcıda yerel çalışır; isteğe bağlı BYOK modunda görseller seçtiğiniz API sağlayıcısına gönderilir.
Yönlendirme boyutunda ise SahteAvcı, iş birliği yaptığı bağımsız hukuk büroları aracılığıyla marka sahiplerini uzman avukatlara ulaştırır. Bu bürolar SahteAvcı'nın iştiraki değildir; platform yalnızca köprü işlevi görür.
Delil paketinin değeri, hukuki süreç başlamadan önce somutlaşır. Bir avukat dosyayı incelediğinde ne kadar zengin, yapılandırılmış ve zaman damgalı veri bulursa, strateji o kadar güçlü kurulabilir. Elektrikli el aleti gibi yüksek risk taşıyan kategorilerde orijinallik kontrolü için hazırladığımız kontrol listesi, delil toplama mantığını somut bir ürün kategorisinde göstermektedir.
Süreç iki aşamada işler. Önce durumunuzu kısaca aktarırsınız: hangi marka, hangi alan adı, tescil durumu, ihlal biçimi. Ardından SahteAvcı bu bilgilere dayanarak sizi ilgili uzmanlık alanında çalışan bağımsız bir hukuk bürosuna yönlendirir.
Yönlendirme bir öneri niteliğindedir. Hangi büroyla çalışacağınız, ücret koşulları ve temsil kararı tamamen size aittir. SahteAvcı bu ilişkiden herhangi bir avukatlık ücreti almaz; platform geliri yalnızca yazılım aboneliğinden oluşur.
Yönlendirme formuna erişmek için aşağıdaki CTA bölümünü kullanabilirsiniz. Form aynı zamanda delil paketinizi yüklemenize de olanak tanır; böylece hukuk bürosu ilk görüşmeden önce dosyanızı inceleyebilir.
Ücret konusunda merak ettiğiniz bir şey var mı? Avukatlık ücretleri dosyanın karmaşıklığına, ihlal biçimine ve seçilen mekanizmaya (UDRP, BTK başvurusu, dava) göre değişir. Kesin rakam vermek doğru olmaz; ancak hukuk bürosu ilk görüşmede size maliyet aralığı hakkında bilgi verir.
Trendyol'da SahteAvcı eklentisini aktif olarak kullananlar için şunu belirtmek gerekir: Trendyol'da SahteAvcı eklentisinin nasıl kullanılacağını adım adım anlatan rehberimiz, delil toplama sürecini bu platforma özgü biçimde ele almaktadır.
Marka adınızı taşıyan bir alan adının ihlal yaratıp yaratmadığını ve hangi adımın önce atılması gerektiğini değerlendirmek için durumunuzu bizimle paylaşın. Formu doldurduğunuzda, uygun uzmanlık alanındaki bağımsız bir hukuk bürosuna yönlendiriyoruz. Eklentinin oluşturduğu delil paketini doğrudan forma yükleyebilirsiniz; böylece avukat ilk görüşmeden önce dosyanızı incelemiş olur. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez – biz köprüyü kuruyoruz, temsil kararı size ait.
UDRP sürecinde teknik olarak avukat tutmak zorunlu değildir; ancak dosyanın doğru hazırlanmaması talep reddine yol açabilir. Türkiye'deki yargı süreçleri ise vekâlet zorunluluğu gerektirir. Hukuki mekanizmanın karmaşıklığı ve delil standardı göz önüne alındığında, uzman bir marka avukatıyla çalışmak riski önemli ölçüde azaltır. SahteAvcı bu konuda iş birliği yaptığı bağımsız bürolar aracılığıyla yönlendirme yapar; avukatlık hizmeti vermez.
UDRP süreci genellikle başvurudan karara kadar birkaç ayda tamamlanır; ancak süre seçilen tahkim merkezine, dosyanın karmaşıklığına ve karşı tarafın tutumuna göre değişir. Türkiye'deki marka tecavüzü davaları daha uzun sürebilir. Kesin süre tahminini dosyayı inceleyen avukat verebilir; biz bu konuda rakam vermiyoruz.
UDRP başvuru ücretleri seçilen tahkim merkezinin tarifesine bağlıdır ve kamuya açık tablolarda yayımlanır; ancak avukatlık ücreti ayrıdır ve dosyaya göre belirlenir. Türkiye'deki yargı süreçlerinde harçlar ve vekâlet ücretleri katmanlı yapıdadır. Net maliyet bilgisini yalnızca dosyayı inceleyen avukat verebilir. SahteAvcı bu konuda tahminde bulunmaz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; talep hâlinde iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapar. Somut olayınız için mutlaka bir avukata danışın.