Ayakkabı sahte ürün vakalarında sezon dönemi kritik bir kırılma noktasıdır. Kampanya trafiğinin yoğunlaştığı haftalarda taklit listeler, meşru ilanların arasına karışır ve marka değeri sessizce aşınır. Bu vaka, orta ölçekli bir ayakkabı markasının sezonluk kampanya öncesinde uyguladığı sistematik koruma sürecini ve bu sürecin adımlarını anlatıyor.
Markalar için asıl tehlike, sahte ürünün varlığından çok geç fark edilmesidir. Kampanya döneminde trafik artışı, taklit listelerin görünürlüğünü de artırır. Müşteri şikayeti gelmeden önce hasar oluşmuş olur. Aşağıda başlangıç koşulları, denenen yöntemler, uygulanan akış ve çıkarılan dersler yer alıyor.
Marka, Trendyol üzerinde aktif satış yapan orta ölçekli bir ayakkabı firmasıydı. Yaz sezonuna yaklaşırken pazarlama ekibi reklam bütçesini artırmaya hazırlanıyordu. Tam bu sırada müşteri hizmetleri kanalına benzer görünen ürünlerle ilgili şikayetler ulaşmaya başladı.
İlk incelemede Trendyol'da markanın ürün adını içeren aramalarda birden fazla düşük fiyatlı ilanın öne çıktığı görüldü. Bu ilanlar orijinal ürün görsellerine yakın görseller kullanıyordu; fiyat ise orijinalin belirgin biçimde altındaydı. Satıcılar yeni açılmış ya da az değerlendirmeli hesaplardı. Sorun yalnızca bir veya iki ilan değildi; benzer kalıp birden fazla satıcıda tekrarlanıyordu.
Marka ekibi o aşamada manuel takip yürütüyordu: arama yapıyor, ekran görüntüsü alıyor, not tutuyordu. Bu yöntem hem zaman alıcıydı hem de kampanya döneminin hızına yetişemiyordu. Sezon öncesi aksiyon alınması gerekiyordu.
İlk adımda marka, Trendyol'un standart satıcı şikayet formunu kullandı. Birkaç ilanı bildirdi. Ancak bu süreç iki önemli sorunla karşılaştı.
Birincisi, şikayetlerin bir kısmı eksik bilgi nedeniyle işleme alınmadı. Mevzuata göre şikayetin hak sahipliğini ispatlayan belge, ihlal gerekçesi ve delilleri içermesi gerekiyor. Bu unsurların hazırlanması her ilan için ayrı emek istiyordu. İkincisi, bir ilan kaldırıldığında benzer içerikle yeni bir ilan açılıyordu. Taklit liste (listing) akışı kesintisiz devam ediyordu.
Manuel yöntem tekil sorunları çözmek için yeterliydi. Kampanya döneminin ölçeğinde ise yetersiz kalıyordu. Sistemin hızlı tespit, belge hazırlığı ve toplu izleme konularında desteğe ihtiyacı vardı. Bu tablo, el aletleri markasında güvenlik riski ve geri çağırma vakasında da benzer biçimde ortaya çıkmıştı: tespitten aksiyona geçiş arasındaki gecikme en büyük maliyet kalemiydi.
Marka, kampanya başlangıcından birkaç hafta önce yapılandırılmış bir koruma akışına geçti. Üç aşamalı bir süreç oluşturuldu.
İzleme aşaması: SahteAvcı eklentisi Trendyol ilanları üzerinde çalıştırıldı. Eklenti her ilan için bir risk skoru üretiyor; bu skor sahteliğin kanıtı değil, öncelikli inceleme gerektiren ilanları belirleyen bir sinyal. Görsel benzerliği, fiyat anomalisini ve satıcı yaşını birlikte değerlendiriyor. Temel analiz tarayıcıda yerel olarak çalışıyor; isteğe bağlı BYOK modelinde görseller kullanıcının seçtiği API sağlayıcısına gidebilir.
Belge hazırlık aşaması: Yüksek risk skorlu ilanlar için şikayet paketleri hazırlandı. Her paketin içinde marka tescil belgesi, ilan ekran görüntüsü, ürün karşılaştırması ve gerekçe metni yer aldı. Mevzuat gereği şikayetin dahili iletişim sistemi, noter veya KEP kanalıyla iletilmesi gerekiyor. Bu formalite önceki süreçte atlanmıştı; bu kez her şikayet doğru kanaldan gönderildi.
Takip aşaması: Kaldırma taleplerinin durumu izlendi. Yönetmelik, pazaryerinin (ETAHS) şikayeti aldıktan sonra ürünü en geç 48 saat içinde yayımdan kaldırmasını ve satıcıyla hak sahibini bilgilendirmesini öngörüyor. Bu süre takip edilerek yanıt gelmeyen talepler yeniden işleme alındı. Ayrıca kaldırılan ilanların yerine açılan yeni ilanlar izleme listesine eklendi.
Trendyol'da sahte ürün tespit ve şikayet sürecinin tamamına ilişkin ayrıntılı rehber için Trendyol'da sahte ürün tespit ve şikayet rehberine bakabilirsiniz.
Kesin rakam vermek doğru olmaz; bu vakada olduğu gibi sonuçlar markadan markaya, kategoriden kategoriye, dönemin yoğunluğuna göre değişir. Bununla birlikte gözlemlenen tablo nitelsel olarak şu şekilde özetlenebilir.
Kampanya dönemi boyunca şikayet kanalı aktif kaldı. Eksik belge nedeniyle reddedilen şikayet sayısı önceki döneme göre belirgin biçimde azaldı. Marka ekibi, aynı zaman diliminde çok daha fazla ilanı izleyebildi. Müşteri hizmetlerine gelen "aldığım ürün orijinal değil" şikayetleri kampanya sonrasında belirgin düşüş gösterdi.
Satıcıların bir kısmı kaldırma kararına itiraz etti. Yönetmeliğe göre itiraz haklı bulunursa içerik 24 saat içinde yeniden yayına alınabilir. Bu nedenle her kaldırma işlemi kalıcı bir çözüm değil, yeniden izleme gerektiren bir aşamadır. Taklit ürün ve replika sorunu tek bir takedown (kaldırma talebi) ile kapanmıyor; düzenli izleme zorunlu.
Benzer bir vaka için kozmetik markasının 3 ayda 120 taklit listeyi nasıl kaldırdığını anlatan vakayı da inceleyebilirsiniz. Süreç mantığı farklı bir kategoride de geçerliliğini koruyor.
Sonuçlar her markada tekrarlanmayabilir. Bu vaka anonimleştirilmiş gerçek bir deneyime dayanmaktadır; ancak benzer sonuçlar için aynı koşulların sağlanması gerekir: doğru kanal, eksiksiz belge ve düzenli izleme.
Bu vakadan öne çıkan birkaç ders var. Hepsi aynı noktaya işaret ediyor: orijinal ürün doğrulama ve marka koruma süreci reaktif değil, proaktif kurulmalı.
"Takedown nedir?" sorusunu ve kaldırma sürecinin teknik ve hukuki temellerini merak ediyorsanız takedown kavramını açıklayan sözlük sayfasına bakabilirsiniz.
Kampanya dönemi başlamadan marka koruma akışınızı kurmak ister misiniz? SahteAvcı'nın planlarını ve fiyatlarını görmek, ücretsiz planla başlamak için fiyatlandırma sayfasını ziyaret edin. Kurulum iki dakika, ilk tarama hemen.
Hayır. Sonuçlar markadan markaya önemli ölçüde değişir. Etkiyi belirleyen başlıca etkenler şunlardır: marka tescilinin varlığı, şikayetin belge eksiksizliği, pazaryerinin o dönemdeki işlem hacmi ve yeni ilanların ne hızda açıldığı. Bu vaka yalnızca belirli bir sürecin uygulandığı tek bir örneği yansıtır.
Süre, ilan sayısına ve şikayet kanalının işlem hızına göre değişir. Mevzuat, pazaryerine şikayet alındıktan itibaren en fazla 48 saat tanıyor. Ancak şikayetin hazırlanması, belgelerin derlenmesi ve ardından gelen itiraz süreçleri toplam süreyi uzatabilir. Kesin bir takvim vermek doğru olmaz.
Kullanılan plan bilgisi vakada anonim tutulmaktadır. SahteAvcı'nın dört kademesi (Ücretsiz, Başlangıç, Pro, Uzman) farklı izleme ve belge desteği kapasitesi sunuyor. Kampanya dönemi için hangi planın uygun olduğunu anlamak adına eklenti kurulum ve veri yönetimi sayfasını inceleyebilirsiniz.