Risk skoru, bir pazaryeri ilanının sahte veya taklit ürün barındırma olasılığını sayısal ya da kategorik bir değerle ifade eden ölçüttür. SahteAvcı bağlamında risk skoru; fiyat anomalisi, satıcı geçmişi, görsel tutarsızlık ve metin sinyalleri gibi birden fazla faktörün birleşiminden üretilir ve kesin sahtelik kanıtı değil, kontrol önceliği belirleyen bir göstergedir.
Terimi yanlış anlamak, gereksiz yere alarm vermek ya da gerçek riskleri gözden kaçırmak demektir. Bu sayfa "risk skoru" kavramının tanımını, pazaryeri ve marka koruma pratiklerindeki karşılığını ve sık karıştırıldığı terimleri açıklar.
Bir pazaryeri ilanını değerlendirirken tek bir sinyal nadiren yeterlidir. Fiyatın düşük olması tek başına taklit işareti sayılmaz; kampanya dönemlerinde orijinal ürünler de indirime girer. Aynı şekilde yeni açılmış bir satıcı hesabı da kendi başına şüphe doğurmaz.
Risk skoru bu sinyalleri birleştirir. Amazon Türkiye kampanya dönemlerinde taklit artışı incelendiğinde, belirli dönemlerde tek bir sinyal yerine sinyal kümelerinin belirleyici olduğu görülmektedir. Örneğin aynı anda hem yeni satıcı hesabı hem orijinal fiyatın çok altında liste hem de ürün görsellerinde tutarsız arka plan bir arada varsa, her sinyalin bireysel ağırlığı toplanarak ortak bir skor elde edilir.
SahteAvcı bu skoru tarayıcınızda yerel olarak çalışan bir analiz süreciyle üretir. Temel analiz yerel çalışır; isteğe bağlı BYOK modunda görseller seçtiğiniz API sağlayıcısına gönderilir. Skor, "bu ürün sahtedir" değil, "bu ilan daha yakından incelenmelidir" anlamına gelir.
Marka koruma sözlüğünde risk skoru genellikle üç düzeyde ifade edilir: düşük, orta ve yüksek. Bazı sistemler bunu 0–100 arasında sayısal, bazıları renk kodlamasıyla sunar. Hangi biçim kullanılırsa kullanılsın, skor bir başlangıç noktasıdır; nihai karar insan değerlendirmesiyle tamamlanır.
Risk skoru, aşağıdaki terimlerle sıkça karıştırılır. Aralarındaki fark belirgindir.
| Kavram | Ne ifade eder? | Risk skorundan farkı |
|---|---|---|
| Güven skoru | Satıcının platforma göre güvenilirlik puanı | Platforma özgü, yalnızca satıcıyı değerlendirir; ürünü değil |
| Sahtelik kanıtı | Taklidi belgeleyen fiziksel veya dijital delil | Risk skoru olasılık göstergesidir, kanıt değildir |
| Uyarı işareti (flag) | Tek bir anomali sinyali | Risk skoru birden fazla sinyali birleştirir; tek bir flag'den güçlüdür |
| Kaldırma talebi skoru | Taklit şikâyetinin platforma başarı olasılığı tahmini | Risk skorundan sonra gelen bir adımdır; hukuki süreçle ilgilidir |
| Haksız rekabet göstergesi | Piyasa bozucu davranışın tespiti | Daha geniş kapsamlı; haksız rekabetin ne olduğu ayrı bir çerçevede tanımlanır |
Mikro yazının ne anlama geldiği de benzer biçimde karıştırılan terimler arasında yer alır; teknik terimler arasındaki ince ayrımları kavramak, eklentinin çıktısını doğru okumak için önemlidir.
Bir mutfak bıçağı ilanı düşünün. İlanın risk skoru hesaplanırken şu sinyaller bir arada değerlendirilir: satıcı hesabı birkaç haftalık, ürün görseli orijinal markanın katalog fotoğrafıyla birebir aynı, fiyat orijinal ürünün dörtte biri seviyesinde ve ürün açıklamasındaki marka yazımı hatalı. Her sinyal ayrı ayrı masum olabilir. Birlikte yüksek risk skoru üretir.
Mutfak gereçleri markaları için sahte ürün koruma konusunu inceleyen sayfada bu tür sinyal kümelerinin gerçek senaryolardaki karşılığı ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Risk skoru yüksek çıkan bir ilan, doğrudan kaldırma talebi anlamına gelmez. Sinyalin doğrulanması, ek görsel veya belge incelemesi ve gerekirse platform şikâyet mekanizmasının devreye alınması bir sonraki adımdır. Orijinal ürün doğrulama sürecinde skor bir başlangıç filtresidir.
Teknik altyapı merak ediyorsanız: tarayıcının kimliğini nasıl bildirdiği, yani user agent kavramı da eklentinin çalışma mantığını anlamak için temel terimler arasındadır.
Risk skoru kavramını öğrendiniz; peki sizi ilgilendiren ilanlar hangi sinyalleri taşıyor? SahteAvcı her yeni sözlük ve analiz içeriğini bültenle duyuruyor. Bültene kaydolun, yeni terimler ve uygulama rehberleri yayımlandığında haberdar olun.
Risk skoru, kamuya açık ilan verilerinin otomatik analizi sonucunda üretilen bir olasılık göstergesidir. Herhangi bir kişisel veri işlenmez; değerlendirilen ilan bilgileri zaten herkese açıktır. Skor bir iddia değil, kontrol önceliği belirleyen teknik bir çıktıdır. Bu niteliğiyle veri koruma ve tüketici mevzuatı çerçevesinde sorun doğurmaz; ancak somut bir hukuki işlem başlatmadan önce doğrulama yapılması gerekir.
Hayır. Risk skoru bir olasılık tahminir; taklit ürün ise tespit edilmiş ve doğrulanmış bir gerçektir. Yüksek risk skoru, ilanın daha yakından incelenmesi gerektiğine işaret eder. Taklidi kanıtlamak için fiziksel muayene, belge karşılaştırması veya marka sahibinin resmi doğrulaması gerekir. Skor tek başına kaldırma talebi için yeterli dayanak değildir.
SahteAvcı, ilan sayfasındaki fiyat, satıcı yaşı, görsel benzerliği ve metin sinyallerini yerel olarak analiz ederek bir skor üretir. Kullanıcı eklentiyi etkinleştirdiğinde bu analiz arka planda çalışır ve sonuç ilan sayfasında görünür hale gelir. Skorun neyi kapsadığını ve hangi sinyallere dayandığını anlamak için eklentinin detay paneli incelenebilir.