Rate limit (hız sınırı), bir sistemin belirli bir zaman diliminde kabul ettiği istek veya işlem sayısına koyduğu üst sınırdır. API'ler, pazaryeri platformları ve tarayıcı eklentileri bu sınırı aşan talepleri reddeder ya da geçici olarak engeller. Marka koruma ve sahte ürün tespiti bağlamında rate limit, otomasyon araçlarının platform verilerine ne hızda erişebileceğini doğrudan etkileyen teknik bir kısıttır.
Bu sözlük sayfasında rate limit teriminin tanımını, pazaryeri ve marka koruma bağlamındaki pratik anlamını, sık karıştırıldığı kavramları ve somut bir örneği bulacaksınız.
Bir pazaryeri platformu, satıcı listelerine erişen araçların belirli bir süre içinde kaç istek gönderebileceğini kısıtlar. Bu kısıt platform tarafından sunucu koruması, kaynak yönetimi ve kötüye kullanımı önleme amacıyla uygulanır. Sınır aşıldığında platform genellikle geçici bir engel devreye sokar; araç ya yanıt alamaz ya da hata kodu alır.
Sahte ürün ve taklit ürün tespitinde görev yapan araçlar, büyük hacimli ilan taramaları yapar. Bu taramalar sırasında rate limit doğrudan bir darboğaz oluşturabilir. Örneğin bir eklenti, Trendyol veya Hepsiburada'daki binlerce ilanı ardı ardına sorguluyorsa platforma gönderilen istek sayısı kısa sürede sınırı zorlayabilir. Sınırı aşan sorgular reddedilir; bu da taramanın yavaşlamasına veya kesintiye uğramasına yol açar.
SahteAvcı'nın temel analizi tarayıcınızda yerel olarak çalışır; isteğe bağlı BYOK modunda görseller seçtiğiniz API sağlayıcısına gönderilir. Bu mimari, platform kaynaklarına yapılan doğrudan istek sayısını mümkün olduğunca düşük tutmayı hedefler. Yine de herhangi bir harici API kullanıldığında o sağlayıcının kendi rate limit politikası geçerlidir.
Marka koruma süreçlerinde rate limit, orijinal ürün doğrulama akışını yavaşlatan sessiz bir engel olarak ortaya çıkabilir. Amazon Türkiye'da yetkisiz satıcıyı izleme gibi düzenli kontroller yapan ekipler bu sınırı hesaba katarak sorgulama sıklığını ayarlamalıdır.
Rate limit, benzer görünen birkaç teknik kavramla karıştırılır. Aşağıdaki tablo bu kavramları ayırt eder.
| Kavram | Tanım | Rate limit'ten farkı |
|---|---|---|
| Rate limit | Belirli sürede kabul edilen maksimum istek sayısı | Referans nokta |
| Throttling | İstek hızını düşürerek sistemi yavaşlatma | Rate limit aşıldığında uygulanan mekanizma; reddetmek yerine yavaşlatır |
| IP engeli (ban) | Belirli bir IP adresinin tamamen engellenmesi | Kalıcı ya da uzun süreli; rate limit genellikle geçici ve döngüseldir |
| Kota (quota) | Belirli bir süreye (gün, ay) yayılmış toplam kullanım hakkı | Kota daha uzun bir zaman penceresini kapsar; rate limit anlık hızı sınırlar |
| Timeout | Yanıt bekleme süresinin dolması | İstek sayısıyla değil, yanıt gecikmesiyle ilgilidir |
Manifest V3 mimarisi ve tarayıcı eklentilerinin arka plan servisleriyle ilgili teknik kısıtlar bu kavramlarla iç içe geçer. Manifest V3'ün eklenti mimarisine etkilerini incelerseniz rate limit'in bu bağlamdaki yerini daha net görebilirsiniz.
Bir marka koruma ekibi, taklit kulaklık ilanlarını düzenli aralıklarla taramak için otomatik bir araç kurdu. Araç her dakikada yüzlerce ilan sorguluyordu. Pazaryeri platformu, bu hızı olağan dışı buldu ve aracın IP adresinden gelen isteklere kısa süreli rate limit uyguladı. Sonuç: tarama yarıda kesildi, bazı ilanlar atlandı ve tespit süreci uzadı.
Ekip sorunu fark ettiğinde sorgular arasına bekleme aralıkları ekledi. Böylece platform sınırlarının altında kalarak taramayı sorunsuz tamamlayabildiler. Bu senaryoda rate limit, araçların nasıl tasarlanması gerektiğini doğrudan şekillendiren bir kısıt olarak devreye girdi.
Kulaklık ve ses ürünleri kategorisinde sahte ürün tespitinin karmaşıklığını daha geniş bir perspektiften görmek için kulaklık ve ses markaları için geliştirilen koruma yaklaşımını inceleyebilirsiniz.
Peki rate limit yalnızca teknik bir sorun mudur, yoksa marka koruma stratejisini de etkiler mi? Yanıt ikincisinde yatıyor. Tarama sıklığını ve zamanlamasını doğru planlamayan ekipler ihlalleri geç fark eder. Geç fark edilen ihlal ise daha uzun süre pazaryerinde kalmaya devam eder.
Sahte ürün ilanlarını takip ederken hangi verilerin ne sıklıkta gözlemleneceğini bilmek ister misiniz? Bültene kayıt olun; yeni rehberler ve platform değişiklikleri yayımlandığında sizi haberdar edelim.
Evet. Platform işleticileri, hizmet şartları çerçevesinde sunucu kaynaklarını korumak amacıyla rate limit uygulayabilir. Bu uygulama hem Türkiye'deki hem de uluslararası platform sözleşmelerinde yaygın bir standarttır. Hak sahipleri ve geliştiriciler, erişim araçlarını ilgili platformun API politikasına uygun biçimde yapılandırmak zorundadır.
Hayır, ikisi tamamen farklı kavramlardır. Rate limit teknik bir erişim kısıtıdır; taklit ürün ise orijinal bir markanın izinsiz kopyasıdır. Rate limit, sahte ürün tespitinde kullanılan araçları etkileyen bir teknik parametre olarak bu iki konuyu dolaylı biçimde birbirine bağlar.
Bir araç veya istemci rate limit'e takıldığında platform genellikle standart bir hata kodu döndürür. Bu durum, yanıt gelmeyen sorgular, ani yavaşlama veya erişim kesintisi olarak gözlemlenebilir. Araç geliştiricileri bu sinyalleri izleyerek istek hızını platformun tolerans eşiğinin altında tutacak şekilde düzenler.
TSE belgesi ve ürün güvenilirliği standartları hakkındaki sözlük sayfamız, marka koruma terminolojisini bütünleyen bir başlangıç noktası sunar.
Franchise modelinin sahte ürün ekosistemindeki yeri de bu sözlüğün ilişkili terimleri arasında yer alır.