E-ticaret kanunu sahte ürün kontrol listesi hazırlamak, marka sahibinin en kritik ve en sık atlanan adımıdır. Elektronik ticaret mevzuatı, pazaryerine yapılan kaldırma talebinin 48 saat içinde sonuçlandırılmasını zorunlu kılar; ancak bu hakkı kullanmak için şikâyetin eksiksiz, belgelenmiş ve doğru kanaldan iletilmiş olması gerekir. Bu sayfa, Türk hukuku çerçevesinde adım adım eylem listesi, hazırlanması gereken belgeler ve kanıt paketinin yapısını aktarır.
Sınai Mülkiyet Kanunu, elektronik ticaret mevzuatı ve gümrük mevzuatı birbirini tamamlar. Hangi kolu ne zaman devreye sokacağınızı bilmezseniz, aynı ihlale karşı birden fazla süreç paralel yürütebilir ya da en hızlı yolu kaçırabilirsiniz. Aşağıdaki kontrol listesi bu üç katmanı birleştirir ve her adıma hangi belgenin eşlik edeceğini gösterir.
Türkiye'de pazaryeri üzerindeki taklit ürün şikâyetleri iki ayrı mevzuat katmanına dayanır. Birincisi, elektronik ticaret mevzuatıdır; pazaryerinin kaldırma yükümlülüğünü ve süresini bu mevzuat belirler. İkincisi, Sınai Mülkiyet Kanunu'dur; marka hakkına tecavüz suçunun ön koşulunu ve tazminat zeminini bu kanun oluşturur.
Mevzuat, pazaryerini (ETAHS – Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı) satıcının hukuka aykırı içeriğinden kural olarak sorumlu tutmaz. Ancak haberdar olduğu andan itibaren yükümlülük doğar. Bu noktada hak sahibi olarak siz ne kadar hızlı ve eksiksiz başvurursa, mevzuatın size tanıdığı süre o kadar işlemeye başlar.
Elektronik ticaret mevzuatına göre hak sahibinin şikâyeti üzerine pazaryeri, ürünü en geç 48 saat içinde yayımdan kaldırır ve durumu satıcı ile hak sahibine bildirir. Bu süre kampanya veya hafta sonu gibi gerekçelerle uzatılamaz. Eksik şikâyet işleme alınmaz; pazaryeri eksiklikleri size bildirir ve süre yeniden işlemeye başlar. Dolayısıyla ilk başvurunun eksiksiz olması, süreç hızını doğrudan belirler.
Marka hakkı korumasının devreye girebilmesi için markanın TÜRKPATENT nezdinde tescilli olması zorunludur. Tescilsiz markalar Sınai Mülkiyet Kanunu'nun cezai ve tazminat hükümlerinden yararlanamaz; bu durumda Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri uygulanır. Tescilsiz marka sahipleri için alternatif koruma yollarını ayrı bir rehberde inceledik.
Eksik başvuru en yaygın gecikme nedenidir. Mevzuat dört unsuru zorunlu kılar: hak sahipliğinin ispatı, ihlal gerekçesi, deliller ve gerçeğe aykırı beyandan doğacak zararlara ilişkin sorumluluk beyanı. Bu dört unsurdan biri eksikse pazaryeri başvuruyu işleme almaz.
Parti numarası gibi üretim takip kodları, ihlali destekleyen ek kanıt işlevi görebilir. Parti numarası nedir ve kanıt paketinde nasıl kullanılır sorusunu ayrı bir sözlük maddesinde yanıtladık.
Mevzuat üç kanalı kabul eder: pazaryerinin dâhili iletişim sistemi, noter veya kayıtlı elektronik posta (KEP). Standart e-posta yeterli değildir. Bu ayrım kritiktir; çünkü olası bir uyuşmazlıkta tebligatın yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa hangi tarihte yapıldığı mahkemede belirleyici hâle gelir.
Trendyol, Hepsiburada, n11 ve Amazon Türkiye gibi büyük pazaryerlerinin kendi fikri mülkiyet şikâyet portalları vardır. Bu portallar genellikle dâhili iletişim sistemi kapsamında değerlendirilir. Ancak portala yüklenen başvurunun bir onay numarası veya kayıt belgesi ürettiğinden emin olun; aksi hâlde başvurunun ulaştığını ispatlayamazsınız.
KEP ile gönderim, tebligat tarihini ve içeriğini kesin biçimde belgeler. Yüksek değerli markalar veya tekrarlayan ihlaller söz konusuysa KEP tercih edilmelidir. KEP hesabı yoksa noter kanalı daha güvenlidir; maliyeti ve süreci dosyaya göre değişir.
Amazon Türkiye'da yetkisiz satıcıların takibi daha karmaşık bir yapı içerir; çünkü aynı ilanda birden fazla satıcı görünebilir. Amazon Türkiye'da yetkisiz satıcıyı nasıl tespit edersiniz adımlarını ayrı bir rehberde derledik.
İyi hazırlanmış bir kanıt paketi, hem pazaryeri şikâyetini hızlandırır hem de ilerleyen aşamada hukuki süreç açılırsa avukatın işini kolaylaştırır. Tek dosyada toplamak yerine katmanlı bir yapı kurun.
| Katman | İçerik | Biçim | Öncelik |
|---|---|---|---|
| Hak sahipliği | Tescil belgesi, vekaletname/imza sirküleri | PDF, resmî mühürlü | Zorunlu |
| İlan kaydı | Tarih damgalı ekran görüntüsü, tam URL, ürün başlığı, fiyat, satıcı adı | PNG + metin dosyası | Zorunlu |
| Teknik kıyaslama | Orijinal ile şikâyet edilen ürünün karşılaştırmalı görseli veya açıklaması | PDF veya PNG | Güçlü destekleyici |
| Satış kanıtı (varsa) | Sipariş belgesi, kargo, fatura – taklit ürünün fiilen satıldığına dair | Tazminat talebi için kritik | |
| Zaman kaydı | İlanın ne zamandan beri yayında olduğunu gösteren arşiv veya sürekli izleme kaydı | Web arşivi URL'si veya izleme çıktısı | Yüksek değerli ek |
Tazminat talebine ilişkin hesaplama yöntemleri ve hangi belgenin hangi aşamada gerektiği ayrı bir analizde ele alınmaktadır. Tazminat talebi ve hesaplanmasına dair temel kavramları o sayfada bulabilirsiniz.
Kaldırma kararına satıcı itiraz etme hakkına sahiptir. Satıcının itirazı haklı bulunursa mevzuat, içeriğin 24 saat içinde yeniden yayına alınmasını zorunlu kılar. Bu noktada iki senaryo ortaya çıkar.
Birinci senaryoda, itiraz teknik bir eksiklikten kaynaklanır. Örneğin satıcı, ürünün farklı bir sürümünü sattığını belgeler. Bu durumda yeni başvuru, güncellenen delil paketiyle yeniden yapılmalıdır. Aynı ürün için tekrar eden şikâyetler, yeni belge sunulmadıkça incelemeye alınmaz; bu nedenle her başvuruyu taze kanıtla desteklemek kritiktir.
İkinci senaryoda itiraz geçersizdir ancak pazaryeri hukuki değerlendirme yapma kapasitesine sahip değildir. Bu durumda Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde cezai şikâyet veya ihtiyati tedbir yoluna başvurmak gündemin üst sıralarına çıkar. İhtiyati tedbir, marka sahibinin lehine işleyen bir araçtır; ancak yanlış yönetilirse meşru satıcıları da etkiler. Bu nedenle avukat desteği bu aşamada belirleyici olur.
Her taklit şikâyeti avukat gerektirmez. Pazaryerinin dâhili kanalları çoğu zaman tekil ihlaller için yeterlidir. Ancak bazı durumlar hukuki desteği zorunlu kılar.
SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez. Durumunuzu değerlendirerek iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapıyoruz. Bu adımı atmadan önce kanıt paketinizi hazırlamak, hukuki sürecin hem süresini hem maliyetini doğrudan etkiler.
Kanıt paketinizi hazırladınız mı ama sonraki adımda ne yapacağınızdan emin değil misiniz? Durumunuzu kısaca anlatın; size uygun hukuk bürosuna bağlayalım. Süreç ücretsiz değerlendirmeyle başlar. Hukuki destek sayfasına gidin ve formu doldurun.
Her durumda gerekmez. Pazaryerinin dâhili şikâyet kanalı, tekil ihlaller için çoğunlukla yeterlidir. Satıcı itiraz ettiyse, ihlal birden fazla pazaryerinde sürdürülüyorsa veya tazminat talebi gündeme geldiyse avukata başvurmak süreci hem hızlandırır hem hataları önler. Kanıt paketinin eksiksiz hazırlanması, avukat sürecinin başlangıç maliyetini de düşürür.
Mevzuat, eksiksiz bir başvurudan sonra pazaryerinin ürünü en geç 48 saat içinde kaldırmasını zorunlu kılar. Satıcının itirazı haklı bulunursa içerik 24 saat içinde yeniden yayına alınır. Eksik başvurularda süre, eksiklik tamamlanana kadar işlemez; bu nedenle ilk başvurunun doğru hazırlanması belirleyicidir. Kanaldan kanala (dahili sistem, KEP, noter) tebligat hızı farklılık gösterebilir.
Mevzuat dört unsuru zorunlu kılar: hak sahipliğinin ispatı (tescil belgesi), ihlal gerekçesi, destekleyici deliller (ekran görüntüsü, URL, kıyaslama kanıtı) ve gerçeğe aykırı beyandan doğacak zararları kabul eden sorumluluk beyanı. Bu dört unsurdan biri eksikse başvuru işleme alınmaz. Kurumsal başvurularda imza sirküleri veya vekaletname de eklenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; talep hâlinde iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapar. Somut olayınız için mutlaka bir avukata danışın.