Yetkisiz satıcı hukuki sorunu, marka sahiplerinin en çok ertelediği konuların başında gelir. Platformda satış yapan izinsiz satıcı her gün kayıt dışı gelir elde ederken, marka değeri aşınır ve yasal sürenin gecikmesiyle deliller kaybolur. Sınai Mülkiyet Kanunu, elektronik ticaret mevzuatı ve tüketici hukuku birlikte düşünüldüğünde yetkisiz satıcıya karşı hukuki seçenekler birbirini tamamlayan üç ana kanaldan oluşur: pazaryeri takedown (kaldırma talebi) süreci, marka tecavüzü davası ve gümrük sınır önlemleri.
Bu sayfa, her kanalın ne zaman devreye girdiğini, hangi belgeleri gerektirdiğini ve SahteAvcı'nın delil paketi hazırlarken nasıl destek sağladığını açıklamaktadır. Somut bir olayınız varsa sayfanın sonundaki yönlendirme formuna bakın.
İkisi aynı anda olabilir. Yetkisiz satıcı, markanızın adını ve görsellerini kullanıyor ama sizden lisans almamış. Bu durum, somut zarara yol açmasa bile tek başına hukuki bir müdahale gerekçesi sayılır. Peki hangi yol daha hızlı sonuç verir?
Pazaryeri kaldırma süreci genellikle en hızlı etki eden yoldur. Elektronik ticaret mevzuatı uyarınca platformlar, hak sahibinin usule uygun şikâyeti üzerine en geç 48 saat içinde ilgili listeyi yayımdan kaldırmakla yükümlüdür. Bu süre yasal bir yükümlülüktür ve şikâyet bütün gereklilikleri taşıdığında platform için bağlayıcıdır.
Ancak kaldırma talebi yalnızca o listeyi etkiler. Aynı satıcı birkaç gün içinde yeni bir ilan açabilir. Kalıcı çözüm için hukuki süreç – marka tecavüzü davası ya da ihtiyati tedbir – kaçınılmaz hale gelir. Bu nedenle iki yol çoğunlukla birlikte yürütülür: biri anlık zararı durdururken diğeri uzun vadeli caydırıcılığı sağlar.
Gri pazar durumu ayrıca değerlendirilmelidir. Satıcı ürünü orijinal kanaldan almış ama yetki sözleşmesi olmadan satıyorsa, bu replika değil "yetkisiz dağıtım" sorunudur. Hukuki çerçeve teknik olarak farklıdır; lisans sözleşmesinde taklit riski yönetimi konusundaki içeriğimiz bu ayrımı ayrıntılı ele almaktadır.
Yasal çerçeve açıktır. Elektronik ticaret mevzuatı, pazaryerini (ETAHS – Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı) satıcının içeriğinden kural olarak sorumlu tutmaz; ancak platform, hak sahibinin bildirimi üzerine harekete geçmekle yükümlüdür. Bu denge, şikâyetin eksiksiz hazırlanmasını kritik kılar.
Usule uygun bir şikâyette üç unsur zorunludur: hak sahipliğinin kanıtı, ihlal gerekçesi ile destekleyici deliller ve gerçeğe aykırı beyanın sorumluluğunu kabul eden bir ifade. Eksik şikâyet işleme alınmaz; platform eksiklikleri bildirerek dosyayı iade eder. Şikâyet dâhili iletişim sistemi, noter veya kayıtlı elektronik posta (KEP) üzerinden yapılır – düz e-posta hukuki geçerlilik taşımaz.
Sürecin kırılgan noktası belgedir. Marka tescil belgesi, ihlal edilen ilanın tarihli ekran görüntüsü, fiyat anomalisi ve görsel benzerlik kanıtı bir arada sunulmalıdır. Bunları hazırlamak, 48 saatlik yasal sürenin çok öncesinde tamamlanmış olmasını gerektirir.
Satıcı itiraz ederse platform itirazı değerlendirir; haklı bulunursa ilan 24 saat içinde yeniden yayına alınır. Aynı ürün için tekrar eden şikâyetler, yeni belge sunulmadıkça incelemeye alınmaz. Bu döngüden çıkmak için her yeni şikâyette taze kanıt sunulması zorunludur.
Kaldırma talebi listeyi durdurur; davaysa satıcıyı durdurur. Fark büyüktür.
Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca marka hakkına tecavüz suçunun ön koşulu, markanın TÜRKPATENT nezdinde tescilli olmasıdır. Tescilsiz marka için ceza koruması devreye girmez; bu durumda Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri uygulanır. İki yolun pratik ağırlığı birbirinden farklıdır, bu nedenle hukuki strateji markanın tescil statüsüne göre şekillendirilir.
Tescilli markanızı yetkisiz kullanan kişi; ürün üretiyor, satışa arz ediyor ya da satıyorsa, Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında cezai ve hukuki sorumluluk doğar. Hukuk bürosu kaynaklarına göre tecavüz ederek mal üreten veya satan kişi şikâyet üzerine hapis ve adli para cezası yaptırımıyla karşılaşabilir. "Replika" ya da "imitasyon" ibaresinin eklenmiş olması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Dava açmadan önce ihtiyati tedbir kararı almak çoğu zaman kritik adımdır. Delillerin karartılması ya da malların piyasaya sürülmesinin önlenmesi için mahkemeden acil tedbir talep edilebilir. Bu aşamada delil paketi ne kadar sağlam ve zaman damgalıysa, tedbirin kabulü o kadar kolaylaşır.
Taklit üreticisini kaynakta tespit etmek ise ayrı bir araştırma sürecini gerektirir. Taklit üreticisini tespit etmenin yolları başlıklı içeriğimiz bu sürecin adımlarını açıklamaktadır.
Yetkisiz ürün yurt dışından geliyorsa ya da Türkiye'den ihraç ediliyorsa, gümrük koruması ayrı bir katman sunar. Dava açmayı beklemeden gümrükte alıkoyma mümkündür.
Başvuru, Ticaret Bakanlığı'nın "Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Programı" üzerinden e-imza ile yapılır. Geçerli başvurusu olmayan hak sahibi için bile gümrük idaresi şüpheli eşyayı 3 iş günü resen alıkoyabilir; bu sürede başvurunun yapılması gerekir. Alıkoyma bildiriminden itibaren ise 10 iş günü içinde dava açılmalı ve ihtiyati tedbir alınmalıdır. Bozulabilir eşyada bu süre 3 iş günüdür ve uzatılamaz.
Dava açılmadan imha da mümkündür: eşya ya da beyan sahibinin yazılı muvafakatiyle mahkeme kararı beklenmeksizin kolaylaştırılmış imha prosedürü uygulanabilir. Süreler kısadır ve kaçırıldığında eşya serbest bırakılır. Bu nedenle gümrük önlemi en zaman duyarlı kanaldır.
Hukuki kanaldan bağımsız olarak temel belgeler değişmez. Hazır tutulması gereken dosyalar şunlardır:
TÜRKPATENT'in 2026 tarifesine göre tek sınıflı marka başvuru ücreti 2.820 TL, tescil belge ücreti ise 7.010 TL'dir; bu iki kalem toplamı yaklaşık 9.830 TL resmî harç anlamına gelir (vekillik bedeli ayrıdır). Güncel tarife için TÜRKPATENT'in resmî ücret sayfasına bakın. Markasını tescil ettirmiş bir işletme için bu harcın karşılığını korumak, yalnızca delil hazırlığını ihmal etmemekle mümkündür.
Kahve kapsülü gibi tüketim ürünlerinde bile orijinallik doğrulama kritik bir adımdır. Kahve kapsülü alırken orijinallik kontrol listesi, ürün bazlı doğrulama adımlarının belgeye nasıl dönüştürülebileceğini göstermektedir.
Bu soru hem marka sahiplerinin hem de avukatların sıkça tartıştığı bir noktadır. Mevzuat, platformu satıcının içeriğinden kural olarak muaf tutar; ancak bu muafiyet koşulsuzdur değildir.
Platform, ihlalden haberdar olduğu anda harekete geçmek zorundadır. "Haberdar olma" eşiği, hak sahibinin usule uygun bildirimiyle aşılmış sayılır. Bildirim yapılmış, platform 48 saatte kaldırmamış ve zarar devam etmişse, sorumluluk tartışması farklı bir zemine taşınır. Bu ilişki, yalnızca marka hukukuyla değil elektronik ticaret mevzuatıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Orta ve büyük ölçekli pazaryerleri, Sınai Mülkiyet Kanunu dahil mevzuata aykırılıkları tespit etmek için yıllık inceleme yapmak ve raporu izleyen yılın Nisan ayında Ticaret Bakanlığı'na sunmakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, platformun kendi iç denetim mekanizmasını kurmasını zorunlu kılar. Pazaryerine karşı sorumluluk davası açılabilmesi için ise hukuki koşulların çok daha titiz bir şekilde değerlendirilmesi gerekir. Pazaryerine karşı sorumluluk davası mümkün mü başlıklı sayfamız bu koşulları ayrıntılı biçimde ele almaktadır.
SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; bu ayrım her hukuki destek sayfasında açıkça belirtilmektedir. Ürünümüzün bu süreçteki rolü iki aşamada tanımlanabilir: delil paketi hazırlama ve uygun hukuk bürosuna yönlendirme.
Eklenti, bir pazaryeri listesini incelediğinizde fiyat anomalisi, görsel benzerliği (görsel hash karşılaştırması), satıcı sicili ve ilan deseni gibi sinyalleri tarayıcınızda yerel olarak işler ve bir risk skoru üretir. Temel analiz tarayıcınızda yerel çalışır; isteğe bağlı BYOK modunda görseller seçtiğiniz API sağlayıcısına gönderilir. Risk skoru, sahteliğin kanıtı değil, dikkat edilmesi gereken noktaları gösteren bir göstergedir.
Bu skor ve ilgili ekran görüntüleri, tarih damgalı bir delil dosyası oluşturmak için kullanılabilir. Avukatın ya da platformun talep edeceği "tespit tarihi ve zaman damgası" bu dosyayla karşılanır. Hazır bir delil paketi, hukuki süreçte hem avukat maliyetini hem de ilk aşamada harcanan zamanı önemli ölçüde azaltır.
Gri pazar ile taklit arasındaki ayrımı doğru koymak da kritiktir. Hepsiburada gibi platformlarda yetkisiz distribütör ile taklit satıcısı aynı görünebilir; ancak hukuki müdahale yolu farklıdır. Hepsiburada'da gri pazar ürününü yetkisiz satıcıdan ayırt etmek için nelere bakılması gerektiğini açıklayan rehberimiz bu konuyu ayrıca ele almaktadır.
Yetkisiz satıcı tespit ettiniz ve hukuki adım atmayı düşünüyorsunuz. Delil paketi hazır değilse süreç başlamadan takılır. SahteAvcı'yı ücretsiz plana kurarak ilk taramayı yapın; ardından durumunuzu anlatın, iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirelim. Fiyat kaygınız varsa: ücretsiz plan kurulum gerektirmez, eklenti Chrome Web Mağazası üzerinden iki dakikada çalışır. Hukuki yönlendirme formuna gidin ya da önce eklentiyi kurun.
Zorunluluk kanala göre değişir. Pazaryeri kaldırma talebini hak sahibi doğrudan yapabilir; bunun için avukat gerekmez. Ancak marka tecavüzü davası, ihtiyati tedbir talebi veya gümrük sınır önlemi için hukuki temsil neredeyse zorunlu hale gelir. Delil paketini hazırlamak avukatlık hizmeti değildir; ama davayı yürütmek öyledir. İki aşamayı birbirinden ayırt etmek, hem maliyeti hem de zamanı yönetmeyi kolaylaştırır.
Pazaryeri kaldırma talebi, mevzuat gereği 48 saat içinde sonuçlanır; satıcı itiraz ederse süreç uzayabilir. Marka tecavüzü davası ise dosyanın karmaşıklığına, mahkeme yoğunluğuna ve tarafların tutumuna göre değişir. Kesin süre vermek mümkün değildir; güncel bekleme sürelerini iş birliği yaptığımız bürolardan öğrenebilirsiniz. Gümrük önlemlerinde süreler çok daha kısadır ve kaçırıldığında telafi edilemez.
Maliyet üç bileşenden oluşur: TÜRKPATENT harçları, avukatlık ücreti ve SahteAvcı plan maliyeti. TÜRKPATENT'in 2026 tarifesine göre tek sınıflı marka için toplam resmî harç yaklaşık 9.830 TL'dir (vekillik bedeli hariç; güncel tarife için TÜRKPATENT'in resmî ücret sayfasına bakın). Avukatlık ücreti dosyaya, avukata ve dava yoluna göre değişir; tutar dosyaya göre belirlenir. SahteAvcı'nın güncel plan fiyatları için fiyatlandırma sayfasına bakabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; talep hâlinde iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapar. Somut olayınız için mutlaka bir avukata danışın.