Content script nedir? Tarayıcı eklentilerinde, bir web sayfasının DOM'una doğrudan erişerek o sayfanın içeriğini okuyabilen, değiştirebilen veya analiz edebilen JavaScript (ya da CSS) dosyalarına verilen addır. Eklentinin "arka planından" bağımsız çalışır; kullanıcının ziyaret ettiği sayfayla aynı bağlamda çalışarak ürün başlığı, fiyat, satıcı bilgisi ve görsel gibi verileri gerçek zamanlı olarak tarayabilir.
Bu sayfada content script teriminin teknik tanımını, pazaryeri ve marka koruma bağlamındaki pratik anlamını, sık karıştırıldığı kavramları ve somut bir örneği bulacaksınız.
Content script, bir Chrome eklentisinin parçasıdır. Ancak eklentinin arka plan servisi (background service worker) veya açılır penceresi (popup) gibi bileşenlerden farklı bir ortamda koşar. Yüklenen web sayfasının HTML yapısına, yani DOM'una (Document Object Model) doğrudan bağlanır. Bu sayede sayfa üzerindeki metin, görsel, fiyat ve satıcı adı gibi görünür öğeleri okuyabilir.
Teknik olarak iki temel özelliği vardır. Birincisi, sayfanın JavaScript ortamından izole edilmiştir; sayfa kodunu değiştirip güvenlik açığı açamaz. İkincisi, Manifest V3 standardına göre çalışan modern eklentilerde content script, harici bir sunucuya bağlanmak zorunda kalmadan tarayıcı içinde yerel analiz yapabilir. SahteAvcı da bu mimariyi kullanır: temel analiz tarayıcıda yerel çalışır; isteğe bağlı BYOK modunda görseller seçtiğiniz API sağlayıcısına gönderilir.
Peki bu yapı neden marka koruma için önemlidir? Çünkü bir pazaryeri ürün sayfasını ziyaret ettiğinizde, content script arka planda devreye girer. Satıcı adını, ürün başlığını, fiyatı ve görseli okur; bunları yerel modellerle karşılaştırır ve bir risk skoru üretir. Kullanıcı herhangi bir şeyi kopyalayıp yapıştırmak zorunda değildir. Süreç otomatiktir.
Content script terimi hem teknik hem de teknik olmayan bağlamlarda yanlış kullanılabiliyor. Aşağıdaki tablo en yaygın karışıklıkları özetler.
| Terim | Ne değildir | Fark |
|---|---|---|
| Content script | Background service worker | Content script sayfayla aynı bağlamda çalışır; background worker arka planda, sayfadan bağımsız çalışır. |
| Content script | Popup (açılır pencere) | Popup, kullanıcının eklenti simgesine tıkladığında açılan arayüzdür; content script kullanıcı etkileşimi olmadan çalışır. |
| Content script | Web scraper (bağımsız) | Web scraper bağımsız bir program ya da bot olabilir; content script yalnızca tarayıcı eklentisinin bir parçasıdır ve o eklentinin izinleriyle çalışır. |
| Content script | Taklit ürün veya sahte içerik | "Script" kelimesi bazı kullanıcılarda "sahte senaryo" çağrışımı yaratır. Content script, yazılım mimarisine ait bir terimdir; sahte ürün veya taklit ürünle doğrudan ilgisi yoktur. |
Özellikle son satır dikkat gerektirir. Hologram etiket gibi fiziksel doğrulama yöntemlerine alışkın olan kullanıcılar bazen "content" kelimesini "ürün içeriği" olarak yorumlar. Oysa burada "içerik" tamamen teknik bir anlam taşır: sayfanın içeriği.
Trendyol'da bir spor ayakkabı sayfasını açtığınızı düşünün. SahteAvcı'nın content script'i o anda devreye girer. Sayfadaki ürün başlığını, satıcı adını, fiyatı ve ana görseli okur. Bu verileri tarayıcınızda çalışan yerel modellerle karşılaştırır. Trendyol ürün görsellerinden takliti nasıl ayırt edebileceğinizi anlatan rehberde bu sürecin adım adım nasıl işlediğini görebilirsiniz.
Önemli bir ayrım: content script bir risk skoru üretir. Ürünün sahte olduğunu kanıtlamaz; bu sonuç kesin değil, olasılıksal bir göstergedir. Yüksek risk skoru, daha dikkatli inceleme yapılması gerektiğine işaret eder.
Aynı mantık, ithalatçı bilgisi gibi yasal zorunluluk taşıyan alanları okumak için de geçerlidir. Content script, sayfada bu alan varsa otomatik olarak yakalar ve eksikliği risk sinyali olarak işaretler.
Sahte ürün terimleri konusunda güncel içerikler yayımlandığında haberdar olmak ister misiniz? SahteAvcı bültenine kaydolun — yeni sözlük girişleri, marka koruma rehberleri ve pazaryeri güncellemeleri doğrudan gelen kutunuza gelsin.
Evet. Content script, Chrome gibi tarayıcıların resmi eklenti mimarisinin bir parçasıdır. Kullanıcının kurduğu ve izin verdiği eklentiler aracılığıyla çalışır. Kötü amaçlı kullanım ayrı bir hukuki sorun doğurabilir; ancak eklentinin kendisi yasal bir geliştirme aracıdır. Açık rıza kavramı, eklentinin veri işleme boyutuyla doğrudan ilgilidir.
Hayır. Content script bir yazılım bileşenidir; taklit ürün (replika veya orijinal ürün doğrulama sürecini gerektiren sahte ürün) ise fiziksel ya da dijital bir meta anlamına gelir. İkisi farklı alanlara aittir. Karışıklık genellikle "script" kelimesinin günlük dildeki "senaryo" anlamından kaynaklanır.
Kullanıcı açısından content script görünmez. Tarayıcının geliştirici araçlarında (DevTools), "Sources" sekmesinde yüklü eklentilerin script dosyaları listelenebilir. Eklentinin hangi sayfalarda çalıştığı, kurulum sırasında istenen izinlerden anlaşılır. Marka koruma amacıyla kullanılan content script'ler yalnızca ilgili pazaryeri sayfalarında aktif olur.