Noter tespiti kontrol listesi, marka sahibinin pazaryerinde ya da fiziksel kanalda karşılaştığı taklit ürün için hukuki süreç başlatmadan önce derlemesi gereken adımları tanımlar. Bir notere başvurarak yapılan tespit, Sınai Mülkiyet Kanunu ve elektronik ticaret mevzuatı kapsamında hazırlanacak kanıt paketinin temelini oluşturur; eksik ya da gecikmeli yapılması, ilerleyen aşamalarda telafi edilmesi güç boşluklar bırakabilir.
Süreç; doğru hazırlık yapılmadan başlandığında katman katman karmaşıklaşır. Hangi belgeleri toplamanız gerektiğini, notere gitmeden önce neler yapmanız gerektiğini ve kanıt paketini nasıl düzenlemeniz gerektiğini aşağıdaki bölümlerde adım adım bulacaksınız.
Pazaryerinde bir taklit ürün listesi gördüğünüzde ilk içgüdü ekran görüntüsü almaktır. Bu adım faydalıdır; ancak yargılama sürecinde tek başına yeterli delil sayılmaz. Dijital içerik silinebilir, değiştirilebilir ya da arşiv URL'leri çalışmaz hale gelebilir. Noter tespiti, o anki durumu bağımsız ve resmi bir kişi tarafından kayıt altına alarak değişmez bir belgeye dönüştürür.
Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka hakkına tecavüz iddiasını mahkemede ileri sürmek istiyorsanız delil, tartışmasız biçimde o tarihte o listenin var olduğunu ortaya koymalıdır. Elektronik ticaret mevzuatı çerçevesinde pazaryerine yapılan kaldırma talebinde de hak sahipliğini ve ihlali belgeleyen bir paket şarttır. Mevzuat, pazaryerinin şikayeti aldıktan sonra ürünü en geç 48 saat içinde kaldırmasını zorunlu kılar; ama şikayeti doğru biçimde hazırlamak marka sahibinin sorumluluğundadır.
Peki notere gitmeyi ne kadar erken yapmalısınız? Cevap neredeyse her zaman aynıdır: listeyi fark ettiğiniz anda. İlan kaldırılabilir; o pencere kapandığında noter tespiti de anlamsız kalır.
Notere adım atmadan önce elinizde belirli bir dosya olmalıdır. Eksik belgelerle yapılan başvurular, hem noter sürecini uzatır hem de ilerleyen aşamalarda hukuki paketinizi zayıflatır. Aşağıdaki hazırlık listesi, bu aşamada tamamlanması gerekenleri gösterir.
Bu belgeleri tek bir dosyada, noter ziyaretinden önce düzenleyin. Eksik bir belge ziyareti erteleyebilir; erteleme ise ilanın kaldırılması riskini artırır.
Alan adı ve web sitesi kanalında ihlal söz konusuysa prosedür kısmen farklılaşır. Bu konudaki ayrıntıları alan adı ve web sitesi şikayetinin maliyetleri ile risklerini ele alan rehberimizde bulabilirsiniz.
Noter, hukuki bir değerlendirme yapmaz. Noterin görevi, başvuru anında var olan durumu tarafsız biçimde kayıt altına almaktır: URL, sayfa içeriği, ürün görselleri, fiyat, satıcı bilgisi, erişim tarihi ve saati. Bu kayıt, daha sonra itiraz edilmesi güç bir zaman damgası işlevi görür.
Noterin tespit etmeyeceği şeyler konusunda gerçekçi olmak gerekir. Ürünün gerçekten taklit olup olmadığına noter karar vermez; bu değerlendirme hukuki sürecin sonraki aşamalarına aittir. Ayrıca noter, platformdan kaldırma talebi göndermez; bu adım marka sahibinin ya da vekilinin sorumluluğundadır.
Dijital içerik için noter tespiti yaptırılacaksa, tespit esnasında tarayıcının önbelleği temizlenmiş ve VPN kapalı olmalıdır. Aksi hâlde sayfa içeriğinin coğrafi kısıtlama nedeniyle farklı göründüğü itirazı gündeme gelebilir.
Noter tespiti sonucunda bir tutanak düzenlenir. Bu tutanağın ilerleyen aşamalarda kullanılabilir olması için içeriğinin belirli bir yapıya uygun olması gerekir. Aşağıdaki unsurların tutanakta yer alıp almadığını kontrol edin.
Tutanağın noter mührü ve ıslak imzası taşıması şarttır. Dijital imzalı noter belgesi de geçerli olmakla birlikte, platformlara sunulacak şikayet paketinde hangi formatın kabul gördüğünü önceden sorgulamak yerinde olur.
Kanıt paketinin yapısını doğru kurmanın pratik bir yolu, notere gitmeden önce ihtarname sürecini anlamaktır. İhtarname gönderme sürecinin nasıl işlediğini okursanız, noter tespitinin bu süreçle nasıl entegre edildiğini daha net görürsünüz.
Elektronik ticaret mevzuatına göre pazaryerine yapılan şikayetin belirli unsurları taşıması zorunludur. Eksik başvuru işleme alınmaz; platform eksiklikleri bildirir ve süre kaybedilir.
Şikayette bulunması gerekenler şunlardır: hak sahipliğini kanıtlayan belgeler, ihlal gerekçesi ve delilleri, gerçeğe aykırı beyandan doğacak zararlardan sorumluluk beyanı. Mevzuat, şikayetin dâhili iletişim sistemi, noter veya KEP üzerinden yapılmasını şart koşar; sıradan e-posta yeterli değildir.
Satıcı itiraz etme hakkına sahiptir. İtiraz haklı bulunursa mevzuat gereği içerik 24 saat içinde yeniden yayına alınır. Bu nedenle kanıt paketini önceden güçlü tutmak, itiraz aşamasında pozisyonunuzu korur. Aynı ürün için tekrar eden şikayetler, yeni belge sunulmadıkça incelemeye alınmaz; bu da her yeni ihlal için ayrı belgeleme yapmanın önemini ortaya koyar.
n11 gibi pazaryerlerinde mağaza puanını ve satış sıralamasını etkileyen sahte ürün sorunlarına karşı alınabilecek önlemleri merak ediyorsanız, n11'da mağaza puanınızı sahte üründen nasıl koruyacağınıza dair rehberi incelemenizi öneririz.
İki önemli durum, başvurudan önce netleştirilmelidir.
Birincisi, tescilsiz marka meselesi. Markanız TÜRKPATENT nezdinde tescilli değilse Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki ceza koruması devreye girmez. Bu durumda Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri uygulanır; ancak hak sahipliğini ispat etmek çok daha güçleşir. Notere gitmeden önce markanızın tescil durumunu doğrulayın.
İkincisi, "replika" ya da "imitasyon" ibaresiyle satılan ürünler. Satıcının ürünü açıkça "replika" olarak tanımlaması, hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Bu noktada yanılmak, hukuki sürecin başlatılmasını geciktirebilir.
Bir de pratik ölçek sorusu var: Birden fazla listede aynı ürün satılıyorsa her biri için ayrı noter tespiti mi gerekir? Genel yaklaşım, her farklı satıcı ve liste için ayrı tespit yapmaktır; ancak somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir. Süreç, listelerin sayısına ve platformlara göre önemli ölçüde farklılaşabilir.
Noter tespiti bazı durumlarda kendi başına yeterli bir ilk adımdır. Ama aşağıdaki koşullarda avukata başvurmadan ilerlemek süreci riske atar.
SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez. Delil paketini oluşturmanıza destek olur ve iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapar. Durumunuzu paylaşmak için hukuki destek sayfamızı ziyaret edebilirsiniz; sizi uygun hukuk bürosuyla buluşturalım.
Kanıt paketinizi hazırlamak için gereken adımları tamamlamaya başlamak istiyorsanız, SahteAvcı'nın risk analizi size bir başlangıç noktası sunar. Kurulum iki dakika alır, ücretsiz planla hemen deneyebilirsiniz. Eklentiyi indirin ve listeyi analiz etmeye başlayın. Hukuki destek için yönlendirme istiyorsanız durumunuzu anlatın; iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarından birini öneririz.
Hayır, noter tespiti için avukat zorunluluğu yoktur. Marka sahibi ya da yetkili temsilcisi doğrudan notere başvurabilir. Ancak tespitin ardından açılacak dava, savcılığa şikayet veya platform şikayeti gibi adımlarda avukat desteği almak süreci önemli ölçüde kolaylaştırır ve hata riskini azaltır.
Süre, tespite konu içeriğin niteliğine ve noterin iş yüküne göre değişir. Dijital içerik tespiti genellikle tek oturumda tamamlanır. Fiziksel ürün içeriyorsa ve birden fazla kalem varsa süreç uzayabilir. Kesin bir süre vermek mümkün değildir; önceden randevu alarak süreci kısaltabilirsiniz.
Temel belgeler şunlardır: TÜRKPATENT marka tescil belgesi, kimlik ya da şirket için imza sirküleri ile yetki belgesi, ihlale konu URL ya da fiziksel ürün örneği. Tüzel kişi adına başvuruyorsanız şirket yetkilendirme belgesi de şarttır. Eksik belgeyle başvuru işlemi gecikebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; talep hâlinde iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapar. Somut olayınız için mutlaka bir avukata danışın.
Aydınlatma metni ve kişisel veri işleme hakkında bilgi almak istiyorsanız aydınlatma metni nedir sorusunu yanıtlayan sözlük sayfamıza bakabilirsiniz.