Marka hakkı ihlali kontrol listesi, tescilli marka sahibinin ihlali fark ettiği andan hukuki başvuruya hazır olduğu ana kadar izlemesi gereken adımları ve hazırlaması gereken belgeleri kapsar. Süreç; tespit, kanıt toplama, platform başvurusu ve gerektiğinde hukuki yola gitme olmak üzere dört ana aşamadan oluşur. Hangi aşamada olduğunuzu bilmeden adım atmak, süreci uzatır ve zaman zaman hakkınızı zayıflatır.
Markasını tescil ettiren bir işletme, bu adımı tamamladıktan sonra koruma altında olduğunu düşünebilir. Sınai Mülkiyet Kanunu size hakkı verir; ama ihlali tespit etmek, kanıtlamak ve bildirmek sizin sorumluluğunuzdur. İki ayrı satıcı, farklı pazaryerlerinde aynı taklit ürünü listelemiş olabilir. Biri kaldırılmadan önce diğeri hesabını kapatmış ve farklı bir isimle açılmış olabilir. Bu kontrol listesi, o karmaşıklıkla başa çıkmanıza yardımcı olmak için hazırlandı.
Bu sayfada marka hakkı ihlali kontrol listesini, hazırlamanız gereken belge paketinin yapısını ve platform başvurusundan hukuki sürece geçiş noktasını bulacaksınız.
Marka hakkı ihlali, tescilli bir markanın izinsiz, ticari amaçlı ve tüketicide karışıklığa yol açabilecek biçimde kullanılmasıdır. Pazaryerlerinde en sık karşılaşılan biçimi şudur: başka bir satıcı, sizin tescilli markanızı taşıyan ya da ona karıştırılabilecek denli benzer ürünleri listeler. Ürün gerçek anlamda taklit olabileceği gibi, orijinal bir ürünün yetkisiz kanaldan satışı da bu kapsamda değerlendirilebilir.
Aşağıdaki durumlardan en az biri varsa bu kontrol listesi devreye girer:
Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında ceza korumasının devreye girebilmesi için markanın TÜRKPATENT nezdinde tescilli olması zorunludur. Tescilsiz marka için aynı güçte bir hukuki yol açık değildir; ticaret hukuku kapsamında haksız rekabet yoluna gidilir, ancak ispat yükü ve sonuç farklıdır.
Peki ya replika veya imitasyon ibaresi kullanan satıcılar? Sınai Mülkiyet Kanunu uygulamamaları, ihlalden muaf olmalarını sağlamaz. Bu etiketin kullanılması, marka hakkına tecavüz iddiasını tek başına ortadan kaldırmaz.
Her adımı sırayla uygulayın. Sonraki adım, bir öncekinin tamamlanmasına bağlıdır. Kanıt paketini oluştururken hiçbir aşamayı atlamayın; eksik belgeyle yapılan başvuru işleme alınmaz.
Bu adımları düzenli yürütmek için n11 başta olmak üzere birden fazla platformu aynı anda nasıl izleyeceğinizi merak ediyorsanız, n11'da düzenli pazaryeri izleme rutini kurmak için hazırladığımız rehbere bakabilirsiniz.
Platform başvurusu ile hukuki başvuru farklı belge setleri gerektirir. Her ikisi için de kullanılabilecek ortak bir temel paket oluşturup üzerine eklemeler yapmak, süreci hızlandırır.
| Belge | Platform başvurusu | Hukuki başvuru | Öncelik |
|---|---|---|---|
| Marka tescil belgesi (TÜRKPATENT) | Zorunlu | Zorunlu | İlk hazırlanacak |
| İhlal edilen ilanın ekran görüntüsü + PDF | Zorunlu | Zorunlu | Anlık kayıt – gecikmeyin |
| Satıcı profili belgesi | Önerilen | Zorunlu | İlan kayıt edilirken alın |
| Test alımı kargo ve faturası | Destekleyici | Güçlü kanıt | Mümkünse yapın |
| İhlal gerekçesi (yazılı değerlendirme) | Zorunlu | Zorunlu | Başvurudan önce hazırlayın |
| Sorumluluk beyanı | Zorunlu | Destekleyici | Şablon kullanılabilir |
| Ticaret sicil kaydı / yetki belgesi | İstenir | Zorunlu | Güncel tarihli olmalı |
| Platformun kaldırma ya da red bildirimi | – | Süreç belgesi | Platform yanıtı gelince kaydedin |
Kanıt paketinin temel ilkesi şudur: her belge tarihlenmeli, kaynağı açık olmalı ve başka biri tarafından doğrulanabilir nitelikte olmalıdır. El yazısıyla tutulmuş notlar ya da gönderilmemiş e-posta taslakları bu pakete girmez.
Tazminat talebine kadar ilerleyen süreçte kanıt paketinin nasıl kullanıldığını, hesaplama yöntemlerini ve alternatifleri ayrıntılı biçimde ele alan tazminat talebi, hesaplanması ve alternatifler rehberine göz atabilirsiniz.
Platform başvurusu çoğu zaman ilk adımdır. Hızlıdır, resmî bir başvuru kanalıdır ve mevzuat platformu belirli sürelerde yanıt vermeye yükümlü kılar. Ancak her durumda yeterli değildir. Aşağıdaki durumlardan biri varsa avukata danışmak ertelenecek bir adım değildir.
Gümrük boyutuna gelindiğinde, Gümrük Kanunu kapsamında hak sahipliği başvurusu yapan taraf, yetkililerin şüpheli eşyayı alıkoymasından itibaren belirli süreler içinde hareket etmek zorundadır. Bu süreler oldukça kısadır ve uzatma imkânı sınırlıdır. Ayrıntılar için gümrük mevzuatına hâkim bir avukattan destek almanız önerilir.
Ceza hukuku yolunu düşünüyorsanız Cumhuriyet savcılığına şikâyet süreci hakkında bilgi almak için Cumhuriyet savcılığına şikâyet nasıl işler rehberine bakabilirsiniz.
Taklit ürünlerin önemli bir bölümü yurt dışından, küçük paket veya posta gönderileri yoluyla giriyor. Bu durum, ihlalle mücadelede farklı bir araç setini gündeme getirir: gümrükte sınır önlemleri.
Sınır önlemi başvurusu için ürünün nereden geldiğini bilmek her zaman zorunlu değildir; ancak menşe ülke bilgisi stratejik kararları kolaylaştırır. OECD ve EUIPO verilerine göre küresel taklit ticaretinde el koymaların yaklaşık %65'i küçük paket ve posta yoluyla gerçekleşiyor. Bu, geleneksel büyük konteyner denetiminin ötesinde bir dağıtım yapısına işaret ediyor.
Gümrük başvurusunda Ticaret Bakanlığı'nın ilgili programı üzerinden e-imza ile kayıt yaptırmak gereklidir. Başvurusu olmayan hak sahibi için bile gümrük idaresi şüpheli eşyayı resen kısa bir süre alıkoyabilir; bu pencere son derece kısadır ve o sürede avukat aracılığıyla başvuru yapılmalıdır.
Menşe ülke kavramını ve taklit ticaretindeki rolünü daha ayrıntılı anlamak isteyenler için menşe ülke nedir sözlük sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu kontrol listesinin her adımını manuel olarak uygulamak mümkündür. Ancak bir ihlal tespit etmek için önce ihlali fark etmeniz gerekir. Pazaryerlerinde yüzlerce, hatta binlerce kategori ve satıcı arasında kendi markanızı düzenli olarak aramak, sistematik bir altyapı olmadan sürdürülebilir değildir.
SahteAvcı, Trendyol, Hepsiburada, n11, Amazon Türkiye, Dolap ve Çiçeksepeti'nde ürün sayfalarını taradığınızda risk skoru üretir. Bu skor, bir ürünün sahte olduğunu kanıtlamaz. Potansiyel ihlal işaretlerini sizin dikkatinize sunar; nihai değerlendirme ve başvuru kararı size aittir. Temel analiz tarayıcınızda yerel çalışır; isteğe bağlı BYOK modunda görseller seçtiğiniz API sağlayıcısına gönderilir.
Kurumsal kullanım ve fatura seçeneklerini incelemek için kurumsal kullanım ve fatura sayfasına göz atabilirsiniz.
Marka ihlallerini tek tek takip etmek yerine izleme sürecini yapılandırmak istiyorsanız, durumunuzu hukuki destek sayfamızda anlatabilirsiniz. İş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapıyoruz; doğrudan avukatlık hizmeti vermiyoruz. Hangi adımı önce atmanız gerektiğini birlikte değerlendirebiliriz.
Platform başvurusu için avukat zorunlu değildir; doğru belgeyi hazırlayıp yetkili kanaldan başvuru yapabilirsiniz. Ancak satıcı itiraz ederse, ihlal tekrar ederse ya da ceza davası veya tazminat talebi gündeme gelirse avukat olmadan ilerlemek riski artırır. Sürecin erken aşamasında bir avukatla kısa bir değerlendirme görüşmesi yapmak, ilerleyen adımlarda zaman ve kaynak tasarrufu sağlar.
Süre, başvurulan yola göre değişir. Elektronik ticaret mevzuatına göre platform, şikâyeti aldıktan sonra en geç 48 saat içinde kaldırma yapmak zorundadır. Ceza davası veya tazminat davası ise dosyaya, mahkeme yoğunluğuna ve satıcının itirazına bağlı olarak değişir; kesin bir süre vermek doğru olmaz. Adli istatistikler dava sonuçlanma süreleri konusunda doğrulanmış veri yayımlamamaktadır.
Platform başvurusu için en az şunlar gereklidir: TÜRKPATENT tescil belgesi, ihlal edilen ilanın ekran görüntüsü ve PDF kaydı, ihlal gerekçesini açıklayan yazılı değerlendirme ve gerçeğe aykırı beyandan sorumluluk beyanı. Hukuki başvuruda buna ek olarak ticaret sicil kaydı, varsa test alımı belgesi ve platformun kaldırma ya da red bildirimi de pakete eklenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; talep hâlinde iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapar. Somut olayınız için mutlaka bir avukata danışın.