Bir marka sahibi olarak yetkili satıcı ağınızı hukuki zemine oturtmak, yalnızca bir sözleşme imzalamaktan çok daha geniş bir süreç gerektirir. Yetkili satıcı sözleşmesi kontrol listesi; lisans hükümlerinin doğru yapılandırılmasından Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki koruma mekanizmalarına, pazaryeri bildirim prosedürlerinden kanıt paketinin hazırlanmasına kadar birbiriyle bağlantılı adımlardan oluşur. Bu sayfa, o adımları Türk hukuku çerçevesinde sıralı ve uygulanabilir biçimde sunar.
Süreç karmaşık görünüyor olabilir. Ama asıl tehlike karmaşıklıktan değil, adımların birini atlamaktan kaynaklanır. Eksik bir hak sahipliği belgesi, yetersiz bir bildirim formatı ya da kanıt zincirindeki tek bir kopukluk, hazırladığınız tüm paketi işlevsiz kılabilir. Aşağıda hangi belgelerin neden gerekli olduğunu, sözleşmenin hangi maddelerinin kritik olduğunu ve bir ihlal anında nasıl hareket edeceğinizi bulacaksınız.
İki kavram sıklıkla karıştırılır. Birini doğru kurmak, diğerini de doğru kurmayı gerektirmez. Birbirini tamamlarlar; ama hukuki nitelikleri ve sağladıkları korumalar farklıdır.
Lisans sözleşmesi, marka hakkı sahibinin tescilli markası üzerindeki kullanım yetkisini belirli koşullarla bir başkasına devrettiği sözleşmedir. Sınai Mülkiyet Kanunu bu sözleşme türünü düzenler; geçerlilik için TÜRKPATENT siciline tescil zorunlu değildir, ancak üçüncü kişilere karşı hüküm doğurması için sicile kayıt önerilir. TÜRKPATENT'in 2026 ücret tarifesine göre lisans kayıt ve yenileme ücreti 9.870 TL'dir; güncel tarife için TÜRKPATENT'in resmî ücret sayfasını kontrol edin.
Yetkili satıcı sözleşmesi ise daha geniş bir ticari ilişkiyi düzenler: stok alımı, satış kanalı kısıtlamaları, fiyat politikası, iade prosedürleri ve marka görünürlüğü standartları bu sözleşmenin konusuna girer. Elektronik ticaret mevzuatı, tüketici mevzuatı ve rekabet hukuku bu ilişkiyi farklı açılardan etkiler.
Pratikte şunu sormak gerekir: yetkilendirdiğiniz taraf markanızı kullanacak mı, yoksa yalnızca ürününüzü satacak mı? İkisi bir arada gerçekleşiyorsa her iki sözleşme de gereklidir.
Lisans verebilmek için önce tescil sahibi olmanız gerekir. Bu basit görünür; ama bir ihlal anında mahkemede ya da pazaryeri şikayet sisteminde sunacağınız ilk belge tescil belgesidir. Bu belge eksikse süreç başlamaz.
Marka tescili, Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde yalnızca tescilli markayı korur. Tescilsiz marka için ceza hukuku koruması devreye girmez; haksız rekabet hükümleri uygulanır. Bu iki koruma yolu arasındaki fark, hem hız hem de sonuç açısından kritiktir. Marka koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve yenilenebilir.
Hak sahipliğini ispat için hazır bulundurmanız gereken belgeler şunlardır:
Lisans sözleşmesi imzalanmadan önce bu belgelerin tam ve güncel olduğunu doğrulamak, ileride yaşanacak uyuşmazlıklarda temel savunmanızı oluşturur.
Bir sözleşmenin var olması yetmez. İhlal anında size hukuki zemin sağlaması için belirli hükümleri içermesi gerekir. Aşağıdaki liste, en sık atlanan ve en çok sorun yaratan maddeleri sıralar.
Bu maddeleri taslak sözleşmede görmüyorsanız, bir avukattan destek almadan imzalamamanızı öneririz. Satıcı kimliğinin tespitine ilişkin maliyet ve risk analizini incelediğinizde, eksik sözleşme hükümlerinin ihlal sonrasında nasıl ek maliyet yarattığını daha net göreceksiniz.
Pazaryeri şikayet sistemi ya da hukuki süreç başlattığınızda hazır bulundurmanız gereken kanıt paketi, önceden oluşturulmuş olmalıdır. İhlal anında toplamaya çalışmak hem süreyi uzatır hem de önemli delillerin kaybolmasına yol açar.
Elektronik ticaret mevzuatına göre pazaryeri (aracı hizmet sağlayıcı), hak sahibinin şikayeti üzerine ürünü en geç 48 saat içinde yayımdan kaldırmakla yükümlüdür. Ancak mevzuat şikayetin içeriğini de düzenler: eksik şikayet işleme alınmaz. Şikayetin dahili iletişim sistemi, noter veya kayıtlı elektronik posta (KEP) üzerinden iletilmesi zorunludur; standart e-posta yeterli değildir.
Bir kanıt paketinde bulunması gereken unsurlar şunlardır:
Kanıt paketini önceden hazırlamak, 48 saatlik yasal süreyi gerçekten kullanılabilir kılar. Aksi hâlde bu süre, belge toplamakla geçer.
Pratik akışı net görmek, sürecin nerede tıkandığını anlamanızı kolaylaştırır. Bir marka sahibi için tipik bildirim akışı şöyledir:
Bildirim sürecinde en sık yapılan hata, eksik şikayet sunmaktır. Platform şikayeti işleme almaz, süre kaybolur ve aynı ihlalciye karşı yeniden başlamak gerekir.
Pazaryeri bildirimi her zaman yeterli olmayabilir. İhlal büyük ölçekliyse, satıcı itirazları ısrarcıysa ya da aynı taraftan tekrar eden ihlaller geliyorsa hukuki yollar gündeme gelir.
Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında şikayete bağlı cezai yaptırım uygulanabilir; ancak bu yolun açık olması için markanın tescilli olması zorunludur. Hapis cezası ve adli para cezası öngörülmektedir; kesin rakamları somut dosyanıza göre bir avukatla değerlendirmeniz gerekir. "Replika" veya "imitasyon" ibaresiyle satılan ürünlerde de hukuki sorumluluk ortadan kalkmaz.
Ticari tazminat uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk gündeme gelebilir. Fiil suç teşkil ediyorsa arabuluculuk yalnızca tazminat boyutunda uygulanır. İhtiyati tedbir talebinin nasıl işlediğini anlatan rehber, özellikle acil müdahale gerektiren durumlarda başvuracağınız ilk kaynak olmalıdır.
Bir diğer alternatif gümrük yoludur. Sahte ürün yurt dışından ithal ediliyorsa Ticaret Bakanlığı'nın "Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Programı" üzerinden gümrük başvurusu yapılabilir. Alıkoyma bildiriminden itibaren 10 iş günü içinde dava açılması ve ihtiyati tedbir alınması gerekir; bu süre bozulabilir eşyada 3 iş gününe düşer ve uzatılamaz.
Hangi yolun ne zaman devreye gireceğini bilmek, hem kaynak israfını önler hem de ihlalciye karşı en güçlü konumda hareket etmenizi sağlar. Sahte ürün tespit araçlarının bu süreçteki rolünü merak ediyorsanız, Türkiye için en iyi sahte ürün tespit araçlarını karşılaştıran sayfa size seçenekler hakkında genel bir çerçeve sunar.
Aşağıdaki tablo, yukarıda anlatılan adımları aşama ve eylem olarak özetler. Her satır bağımsız bir kontrol noktasıdır.
| Aşama | Kontrol noktası | Gerekli belge / eylem | Notlar |
|---|---|---|---|
| Hak sahipliği | Marka tescil belgesi güncel mi? | TÜRKPATENT tescil belgesi, yenileme belgesi | Tescilsiz markada ceza yolu kapalı |
| Lisans yapısı | Lisans sicile kaydedildi mi? | TÜRKPATENT sicil kaydı (TÜRKPATENT 2026 tarifesine göre lisans kayıt ücreti 9.870 TL – güncel tarife için TÜRKPATENT'in resmî sayfasına bakın) | Üçüncü kişilere karşı hüküm doğurması için önerilir |
| Sözleşme | Yetkili satıcı sözleşmesi kritik maddeleri içeriyor mu? | Kanal kısıtlaması, marka kullanım kuralları, denetim hakkı, fesih prosedürü | Eksik madde ihlal tespitini güçleştirir |
| Kanıt paketi | İhlal öncesi deliller hazır mı? | Ekran görüntüsü (tarihli), orijinal ürün belgeleri, yetkili satıcı listesi | 48 saatlik süreyi verimli kullanmak için önceden hazır olmalı |
| Bildirim kanalı | Platform dahili sistem, noter veya KEP hazır mı? | KEP hesabı aktif, platform şikayet hesabı doğrulanmış | Standart e-posta yasal süreyi başlatmaz |
| Takip | 48 saat sonrası izleme planlandı mı? | Kaldırma teyidi, satıcı itirazı takibi | Kaldırılmadıysa ikinci bildirim veya hukuki yol |
| Tekrar ihlal | Aynı satıcıdan tekrar ihlal var mı? | Yeni belge, önceki bildirim kaydı | Mevzuat yeni belge olmaksızın tekrar şikayeti işleme almaz |
SahteAvcı, Trendyol, Hepsiburada, n11, Amazon Türkiye, Dolap ve Çiçeksepeti gibi pazaryerlerinde ilan taramak ve risk skoru üretmek için tasarlanmış bir Chrome eklentisidir. Eklenti, bir ürün ilanının orijinal ürünle görsel ve metin tutarlılığını değerlendirir; ortaya çıkan risk skoru bir olasılık göstergesidir, sahtelik kanıtı değildir.
Marka sahibi için pratik değer şuradadır: kanıt paketinin "ihlal ilanı belgesi" kısmını sistematik biçimde oluşturmak zaman alır. Eklenti bu belgeleme adımını hızlandırır. Temel analiz tarayıcıda yerel olarak çalışır; isteğe bağlı gelişmiş modeller için kendi API anahtarınızı (BYOK) bağlarsanız, görsel veriler seçtiğiniz sağlayıcıya gider.
SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez. Ancak ihlal tespitinin ardından hukuki süreç başlatmak istediğinizde, iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapılır. Sahte ürün tespitini güvenilir bir kanıt paketiyle desteklemek istiyorsanız, pazaryeri ilan dilinde "mikro yazı" kavramını anlamak da ilanları okuma biçiminizi değiştirebilir.
Yetkili satıcı sözleşmenizin kritik maddelerini tamamladınız, kanıt paketinizi oluşturdunuz. Sıradaki adım pazaryerlerindeki ilanları düzenli olarak izlemek. Durumunuzu anlatın; ihlal aşamasındaysanız iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarından birine yönlendirelim. Bunun için hukuki destek sayfasını kullanabilirsiniz. İzleme adımını otomatikleştirmek istiyorsanız, SahteAvcı'yı ücretsiz planla denemek için iki dakikanız yeterli.
Yasal olarak zorunlu değildir; taraflar sözleşmeyi serbestçe hazırlayabilir. Ancak Sınai Mülkiyet Kanunu, elektronik ticaret mevzuatı ve rekabet hukuku aynı anda devreye girdiğinden, kritik maddelerin (kanal kısıtlaması, fesih prosedürü, fikri mülkiyet hükümleri) hukuki açıdan sağlıklı kurgulanması için bir avukattan destek alınması önerilir. Eksik madde, ihlal anında hukuki zemin kaybına neden olabilir.
Süre, tarafların hazırlık düzeyine ve müzakere sürecine göre değişir; sabit bir rakam vermek yanıltıcı olur. Tescil belgesi ve taslak sözleşme önceden hazırsa müzakere kısa tutulabilir. TÜRKPATENT'e lisans kaydı için ayrıca başvuru ve inceleme süreci gerekir; güncel süre bilgisi için TÜRKPATENT'in resmî sayfasına başvurulmalıdır.
Temel belgeler şunlardır: güncel TÜRKPATENT tescil belgesi, imzalanmış lisans veya yetkili satıcı sözleşmesi, varsa TÜRKPATENT sicil kayıt belgesi, orijinal ürüne ait teknik doküman ve fatura örnekleri, yetkili satıcıların güncel listesi. Pazaryeri bildirimi için ek olarak: tarihli ekran görüntüsü, hak sahipliği özeti ve sorumluluk beyanı.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; talep hâlinde iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapar. Somut olayınız için mutlaka bir avukata danışın.