Tasarım tescili koruma, marka sahiplerinin en güçlü hukuki silahlarından biridir. Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde tescil ettirilen bir tasarım; taklit üretimi, satışı ve pazarlamasına karşı hem cezai hem hukuki yolları açık tutar. Bu sayfa; tasarım tescilinin ne zaman devreye girdiğini, hangi süreçlerin işlediğini, hangi belgelerin gerektiğini ve SahteAvcı'nın bu süreçteki rolünü adım adım anlatır.
Bir ürününüzün kopyasını pazaryerinde ilk gördüğünüzde ne hissedersiniz? Panik mi, yoksa "bir şey yapamam" düşüncesi mi gelir? İkisi de yanıltıcıdır. Elinizde tasarım tescili varsa, hukuki zemin sağlamdır. Yoksa risk çok daha büyüktür. Bu iki senaryo arasındaki fark, çoğu zaman yalnızca önceden atılmış bir adıma bağlıdır.
Aşağıda tasarım tescilinin kapsamından başlayarak süreç adımlarını, gerekli belgeleri, tipik riskleri ve SahteAvcı'nın delil paketi hazırlama işlevini bulacaksınız. Sayfa; iş birliği yaptığımız hukuk bürolarına nasıl bağlanabileceğinizi de açıklar.
Tasarım tescili, bir ürünün görsel özelliklerini – çizgi, renk, biçim, doku, malzeme ve süsleme gibi unsurları – hukuki güvence altına alır. Koruma, tescil tarihinden itibaren başlar ve yenilenebilir niteliktedir. Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre tescilsiz tasarımlar da kısmen korunsa da cezai yaptırımlara erişmek için tescil zorunlu koşuldur.
Peki tescil ne zaman gerçekten işe yarar? Pazaryerinde aynı formun farklı bir marka adıyla satıldığını gördüğünüzde, bir rakibin ürün kataloğunu sizin tasarımınızla doldurduğunu fark ettiğinizde ya da gümrükte taklit eşyanın alıkonulduğuna dair bildirim aldığınızda – işte o an, tescil belgesi somut bir araç hâline gelir.
Taklitçiler çoğunlukla yüzeysel değişiklikler yapar: rengi değiştirir, bir köşeyi yuvarlaklaştırır ya da bir detayı kaldırır. Tasarım tescilinin kapsamı bu değişiklikleri kapsayıp kapsamadığını belirleyen ölçüt, "bilgilenmiş kullanıcı" üzerinde bıraktığı genel izlenim testidir. Bu test, bir avukatın değil mahkemenin yapacağı bir değerlendirmedir; ancak tescilin varlığı, süreci başlatmanızı mümkün kılar.
E-ticaret özelinde tasarım tescili üç kanalda devreye girer: pazaryerlerine yapılan kaldırma talepleri, gümrük sınır önlemleri ve mahkeme yoluyla ihtiyati tedbir. Her üç kanal da tescil belgesini ön koşul olarak arar ya da tescili olmayan talepten çok daha hızlı yanıt verir.
Tasarım tescili ile taklide karşı koruma doğrusal bir süreç değildir; birbirini izleyen aşamalardan oluşur. Her aşama, bir sonrakinin dayanağını kurar.
Başvuru ve tescil aşaması: TÜRKPATENT'e yapılan başvuruda tasarımın görselleri, ürün sınıfı ve varsa tasarımcının bilgileri yer alır. Başvuru incelendikten sonra tescil sertifikası düzenlenir. TÜRKPATENT'in 2026 tarifesine göre ilgili resmî harçlar değişkendir; güncel tarife için TÜRKPATENT'in resmî ücret sayfasına bakın. Vekillik bedeli ayrıdır ve piyasada belirlenir.
İzleme aşaması: Tescil tek başına koruma sağlamaz. Pazaryerlerinde, sosyal medyada ve gümrük kanallarında aktif izleme yapılmadığı sürece ihlaller fark edilmeden büyür. SahteAvcı bu aşamada devreye girer: Trendyol, Hepsiburada, n11, Amazon Türkiye, Dolap ve Çiçeksepeti'ndeki ilanları tarar, benzer görsel yapılara ve fiyat anomalilerine dayalı risk skoru üretir.
Delil derleme aşaması: Bir ihlal tespit edildiğinde, delillerin eksiksiz ve zamanlı toplanması kritik önemdedir. İlan ekran görüntüleri, ürün görselleri, satıcı bilgileri, tarih damgaları ve tescil belgesinin kopyası bu aşamada hazırlanır. Delil paketinin eksiksiz olması, hem pazaryerine yapılan kaldırma talebinin hem de ihtiyati tedbir başvurusunun etkinliğini doğrudan etkiler. İhtiyati tedbir başvurusu için gereken koşulları ayrıca incelemenizi öneririz.
Kaldırma talebi aşaması: Elektronik ticaret mevzuatına göre, hak sahibinin şikayeti üzerine pazaryeri en geç 48 saat içinde içeriği yayımdan kaldırmakla yükümlüdür. Şikayet; platform dahili iletişim sistemi, noter veya KEP aracılığıyla yapılmalıdır. E-posta yeterli değildir. Şikayette hak sahipliğinin ispatı, ihlal gerekçesi, deliller ve gerçeğe aykırı beyandan doğacak sorumluluğu kabul beyanı bulunmalıdır.
Hukuki süreç aşaması: Kaldırma talebinin sonuç vermediği, satıcının itiraz ettiği ya da aynı ürünün farklı hesaplarla tekrar yayımlandığı durumlarda hukuki süreç başlar. Bu aşama için iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapıyoruz. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez.
Herhangi bir kaldırma talebi ya da hukuki adım için temel belge seti şunlardan oluşur:
Eksik belgeyle yapılan şikayet işleme alınmaz; mevzuat bunu açıkça düzenler. Platform, eksiklikleri bildirir ve süreç yeniden başlamak zorunda kalır. Bu gecikme, kötü niyetli satıcının ürünü elden çıkarması için zaman kazanmasına yol açabilir.
Gümrük sınır önlemi yolunu tercih ediyorsanız Ticaret Bakanlığı'nın "Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Programı" üzerinden e-imzalı başvuru yapmanız gerekir. Alıkoyma bildiriminden sonraki süreç kısa ve sıkı takvimlidir; mevzuata göre 10 iş günü içinde dava açılması ve ihtiyati tedbir alınması zorunludur. Bozulabilir ürünlerde bu süre üç iş günüdür ve uzatılamaz.
Tescilsiz marka ya da tasarım, cezai korumadan yararlanamaz. Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre marka hakkına tecavüz suçunun ön koşulu markanın TÜRKPATENT nezdinde tescilli olmasıdır. Tescil yoksa ceza davası açılamaz; yalnızca Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri kapsamında hukuki yollara başvurulabilir.
Bu durum pratikte ne anlama gelir? Haksız rekabet davası daha uzun sürer, ispat yükü daha ağırdır ve ihtiyati tedbir almak güçleşir. Bu arada taklitçi satmaya devam eder. Dava açmadan önce maliyet-fayda dengesini titizlikle değerlendirmenizi öneririz.
Bir başka risk: "replika" veya "imitasyon" ibaresi, satıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Sınai Mülkiyet Kanunu bu savunmayı geçersiz kılar. Taklitçiler zaman zaman bu yola başvurur; ancak hukuki zemin değişmez.
Tescil geciktikçe risk büyür. Başvuru tarihinden sonra yayımlanan benzer tasarımlar hakkın kapsamını daraltabilir. Yeni bir ürün geliştirirken tasarım başvurusunun mümkün olan en erken aşamada yapılması, bu riski en aza indirir.
Kamuya açık verilere göre marka koruma yazılımlarının kurumsal lisansları yıllık on binlerce dolar seviyesindedir. Küçük ve orta ölçekli markalar için bu maliyet engelleyicidir. Oysa pazaryeri izleme ve delil derleme sürecinin otomatikleştirilmesi, kurumsal araçların sağladığı temel işlevi çok daha erişilebilir bir maliyetle karşılayabilir.
Taklit bir ürün pazaryerinde hızla yayılabilir. Birden fazla satıcı aynı ihlali üstlendiğinde, aynı ürün farklı hesaplarla tekrar tekrar listelendiğinde – buna "liste ele geçirme" (listing hijacking) de dahil olmak üzere çeşitli taktikler eşlik eder. Satıcı hesabı kapatılır, ürün başka bir ad altında yeniden açılır.
Bu senaryoda hem hukuki süreç hem iletişim yönetimi eş zamanlı yürütülmelidir. Müşteri yorumlarındaki sahte ürün şikayetleri marka itibarını zedeler; platform algoritmaları satış performansını etkiler. Sahte ürün krizinde iletişim yönetiminin nasıl yürütüleceği ayrı bir uzmanlık alanıdır.
Kriz anında delillerin eksiksiz ve zamanlı toplanması, tüm sürecin seyrini belirler. SahteAvcı'nın oluşturduğu delil paketi; tarih damgalı ekran görüntüleri, satıcı bilgileri ve görsel benzerlik analizini içerir. Bu paket avukata iletildiğinde hem süreyi kısaltır hem hazırlık maliyetini düşürür.
İhlal aynı zamanda yurt dışı kaynaklıysa gümrük sınır önlemleri de devreye alınabilir. OECD/EUIPO verilerine göre küresel taklit ürün ticaretinde el koymaların yaklaşık %65'i küçük paket ve posta yoluyla gerçekleşmekte; bu, pazaryeri kanalıyla iç içe geçen bir tehdittir.
SahteAvcı bir avukatlık hizmeti sunmaz. Sunduğu şey delil altyapısı ve yönlendirmedir. Bunları ayrı tutmak önemlidir.
Pratik akış şöyledir: Eklenti, pazaryerinde şüpheli bir ilan tespit ettiğinde risk skoru üretir. Risk skoru sahtelik kanıtı değildir; bir olasılık göstergesidir. Kullanıcı bu sinyali değerlendirerek delil derleme sürecini başlatır. Belgelerin toplanması, ekran görüntülerinin tarih damgalanması ve benzerlik analizinin raporlanması eklentinin üstlendiği işlevlerdir.
Temel analiz tarayıcınızda yerel olarak çalışır. İsteğe bağlı gelişmiş modeller için kendi API anahtarınızı (BYOK) bağlarsanız, görsel veriler seçtiğiniz sağlayıcıya gider.
Delil paketi hazır olduğunda, iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapıyoruz. Kaldırma talebinin hazırlanması, ihtiyati tedbir başvurusu ya da dava süreci bu noktada avukatın işidir. Biz köprüyü kuruyoruz; avukat karşıya geçiyor.
Trendyol, Hepsiburada, n11, Amazon Türkiye, Dolap ve Çiçeksepeti dahil desteklenen tüm pazaryerlerinde bu akış aynı şekilde işler. Bir platformda kaldırılan ürünün başka bir platformda yeniden listelenip listelenmediğini izlemek de eklentinin kapsadığı işlevler arasındadır.
Akıllı saatler gibi taklidin özellikle yoğun görüldüğü kategorilerde delil kalitesi kritik önem taşır. Orijinallik kontrol adımlarını sistematik biçimde yürütmek hem tüketiciyi hem marka sahibini korur.
SahteAvcı'nın hukuk hunisi doğrudan yönlendirme modeline dayanır. Bir avukat kadromuz yoktur; ancak fikri mülkiyet ve e-ticaret hukukunda uzmanlaşmış bağımsız hukuk büroları ile kurumsal iş birliği yürütüyoruz.
Süreç şu şekilde işler: Hukuki destek sayfamızdaki formu doldurarak durumunuzu kısaca anlatırsınız. Formda; ihlal türü, tescil durumu, pazaryeri ve aciliyet bilgisi istenir. Bu bilgiler doğrultusunda uygun büroyla eşleşme sağlanır. İlk temas bizim aracılığımızla kurulur; devamında doğrudan büroyla çalışırsınız.
Amazon Türkiye'de sahte ürün alındığında iade sürecinin nasıl işlediğini de bilmek isteyebilirsiniz; Amazon Türkiye iade sürecindeki adımlar bu konuyu ayrıntılı ele alır.
Yönlendirme ücretsizdir. Büronun size vereceği hizmetin bedeli büroya aittir ve biz bu bedeli belirlemeyiz. Herhangi bir avukatlık ücretinden pay almıyoruz; model tamamen yönlendirme esaslıdır.
Tasarım tesciliniz var ve pazaryerinde ihlal gördünüz mü? Yoksa tescil sürecini henüz başlatmadınız mı ve nereye adım atacağınızı bilmiyor musunuz? Her iki durumda da doğru büroyu bulmak zaman alır. Siz durumunuzu anlatın; iş birliği yaptığımız fikri mülkiyet alanında uzman hukuk bürolarından uygun olanıyla sizi eşleştirelim. Formun doldurulması beş dakika sürer, yönlendirme ücretsizdir. Hukuki destek için başvurun.
Pazaryerine yapılan kaldırma talebi için avukat zorunlu değildir; şikayeti hak sahibi bizzat yapabilir. Ancak şikayetin noter veya KEP kanalıyla iletilmesi, gerekçe ve delillerin eksiksiz sunulması gerekir. Kaldırma talebi sonuç vermezse, satıcı itiraz ederse ya da gümrük veya mahkeme süreci başlarsa avukat desteği pratik bir zorunluluk hâline gelir. Hukuki süreçlerin karmaşıklığı ve kısa süreli takvimleri göz önüne alındığında, erken aşamada danışmanlık almak riski önemli ölçüde azaltır.
Pazaryeri kaldırma talebi için elektronik ticaret mevzuatı en geç 48 saatlik süre öngörür; ancak satıcının itiraz hakkı bu süreyi uzatabilir. Gümrük sınır önlemi sürecinde alıkoyma bildiriminden itibaren 10 iş günü içinde dava açılması gerekir. Mahkeme aşamasındaki süreler dosyaya göre değişir; marka tecavüzü davalarının ortalama sonuçlanma süresi kamuya açık verilerde düzenli olarak yayımlanmamaktadır. Avukatınız dosyaya özgü bir zaman çizelgesi sunabilir.
Pazaryeri kaldırma talebinin kendisi ücret gerektirmez. Belgelerin noter veya KEP kanalıyla iletilmesinin sabit bir maliyeti vardır; bu tutar platforma ve işlem türüne göre değişir. Gümrük başvurusu Ticaret Bakanlığı sistemi üzerinden e-imzayla yapılır. Avukatlık ücreti dosyanın kapsamına, büronun belirlediği tarifeye ve dava aşamasına göre şekillenir; bu tutarı biz belirtemeyiz. TÜRKPATENT tasarım tescil harçları için güncel tarife TÜRKPATENT'in resmî ücret sayfasında yer almaktadır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. SahteAvcı avukatlık hizmeti vermez; talep hâlinde iş birliği yaptığımız bağımsız hukuk bürolarına yönlendirme yapar. Somut olayınız için mutlaka bir avukata danışın.